Boşanmada Nafaka Rehberi 2026

Boşanmada nafaka süreci en çok merak edilen konuların başında gelmektedir. Kim nafaka alır, kim öder, ne kadar ödenir, ne zaman kesilir? Bu sorular hem boşanmayı düşünenler hem de süreç içinde olanlar için son derece kritiktir. Bu rehberde 2026 yılı itibarıyla Türk hukukunda nafakaya ilişkin tüm detayları açıklıyoruz.

Nafaka Nedir?

Nafaka; boşanma davası süresince veya boşanma kararının ardından mali açıdan daha zayıf konumda kalan tarafın ya da müşterek çocukların geçimini sağlamak amacıyla diğer eşin ödediği düzenli para yardımıdır. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 175. ve devamı maddeleri nafakayı düzenlemektedir.

Nafaka Türleri

1. Tedbir Nafakası

Boşanma davası devam ederken mahkeme tarafından re’sen (kendiliğinden) veya tarafın talebi üzerine hükmedilen geçici nafakadır. Dava sonuçlanana kadar her ay ödenir. Talep edilmesi için kusur şartı aranmaz; hâkim ekonomik dengesizliği göz önüne alarak karar verir.

Tedbir nafakası için ayrı bir dava açılmasına gerek yoktur; boşanma dilekçesinde ya da yargılama sırasında talep edilebilir.

2. Yoksulluk Nafakası

Boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek olan eşe, daha az kusurlu olması koşuluyla, diğer eş tarafından ödenen süresiz ya da süreli nafakadır. TMK Madde 175 kapsamında düzenlenmektedir.

Çekişmeli boşanma davasında yoksulluk nafakası talep edebilmek için şu koşullar aranır:

• Nafaka talep eden eş boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmalıdır.
• Talep eden, diğer eşe kıyasla daha ağır kusurlu olmamalıdır.
• Nafaka ödenebilecek mali güce sahip bir eş bulunmalıdır.

Yoksulluk nafakası; evlilikteki katkı, eğitim durumu, çalışma imkânı, yaş ve sağlık durumu gibi pek çok faktör değerlendirilerek belirlenir. 2026 itibarıyla Yargıtay içtihatları, “yoksulluk” kavramını yalnızca asgari geçim standardının altında kalmak olarak dar yorumlamamakta; yaşanılan sosyal çevreye göre geniş değerlendirmektedir.

3. İştirak Nafakası

İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa ana ve babanın bakım yükümlülüğü TMK m.328/2 uyarınca koşulları ölçüsünde devam edebilir. Ergin çocuğun bu dönemdeki nafaka talebi ayrıca değerlendirilir.

İştirak nafakasında belirleyici kriterler şunlardır:

• Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları
• Nafakayı ödeyecek ebeveynin gelir durumu
• Velayet hakkına sahip ebeveynin ekonomik durumu
• Yaşam standardı ve eğitim giderleri

4. Yardım Nafakası

Boşanmayla doğrudan ilgisi olmayan, kan ve kayın hısımları arasında söz konusu olan nafaka türüdür. Yoksulluğa düşen bir akrabanın diğerinden talep ettiği bu nafaka türü boşanma davalarında nadiren gündeme gelir.

2026 Yılında Nafaka Nasıl Hesaplanır?

Türk hukukunda nafaka için belirlenmiş sabit bir formül bulunmamaktadır. Hâkim, her davayı somut koşullarına göre değerlendirir. Bununla birlikte Yargıtay içtihatlarından çıkarılan genel ilkelere göre şu faktörler belirleyicidir:

• Nafaka yükümlüsünün net geliri: Maaş bordrosu, vergi beyannamesi, SGK kayıtları mahkemeye sunulur.
• Nafaka alacaklısının geliri ve çalışma kapasitesi: Eğitim düzeyi, iş deneyimi, sağlık durumu incelenir.
• Evlilik süresi: Uzun süreli evliliklerde nafaka miktarı ve süresi genellikle daha yüksek belirlenir.
• Müşterek çocuk sayısı ve giderleri
• Tarafların yaşam standardı: Evlilik süresince sahip olunan konfor ve alışkanlıklar esas alınır.

Uygulamada yoksulluk nafakası genellikle yükümlünün net gelirinin yüzde yirmisi ile otuz beşi arasında belirlenmekte; birden fazla nafaka söz konusu olduğunda bu oran düşebilmektedir. Aancak kesin bir rakam için boşanma avukatına danışmanız büyük önem taşır.

Nafaka Ne Zaman Artar veya Azalır?

Boşanma kararında belirlenen nafaka miktarı, koşulların değişmesi halinde mahkeme kanalıyla artırılabilir veya azaltılabilir. TMK Madde 176/4 uyarınca taraflardan birinin mali durumunun önemli ölçüde değişmesi ya da hakkaniyetin gerektirmesi durumunda nafaka yeniden belirlenir.

Nafaka artış davası açılabilmesi için genellikle ücret artışları, enflasyon oranı veya alacaklının artan ihtiyaçları gibi somut değişikliklerin ortaya konması gerekmektedir.

Nafaka Ne Zaman Kesilir?

Yoksulluk nafakası aşağıdaki durumlarda kendiliğinden sona erer ya da mahkeme kararıyla kaldırılır:

• Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi (TMK Madde 176/3)
• Nafaka alacaklısının fiilen evlilik dışı birlikte yaşaması (Yargıtay içtihadı)
• Nafaka alacaklısının yoksulluktan kurtulması
• Nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü yitirmesi
• Taraflardan birinin ölümü

İştirak nafakası ise çocuğun 18 yaşını doldurması veya erken ergin olmasıyla (evlilik, mahkeme kararı) sona erer.

Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Mahkeme kararıyla hükmedilen nafakanın ödenmemesi halinde nafaka alacaklısı İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi kapsamında icra takibi başlatabilir. Nafaka borcunu kasıtlı olarak ödemeyen kişi hakkında üç aya kadar tazyik hapsi uygulanabilir. Bu, nafaka borçlarının tahsilinde önemli bir yaptırım mekanizmasıdır.

Gerçek Hayattan Nafaka Senaryoları

Aşağıdaki senaryolar, benzer davalarda karşılaşılan tipik durumları yansıtmaktadır. İsimler ve kişisel bilgiler tamamen kurgusaldır.

Senaryo 1: Ev Hanımı Eş ve Yoksulluk Nafakası

Durum: Ayşe Hanım, 14 yıllık evliliğinde çalışmayıp ev ve çocuk bakımıyla ilgilenmiştir. Eşi özel sektörde yönetici olarak aylık net 45.000 TL kazanmaktadır. Boşanma davasında Ayşe Hanım’ın kusursuz olduğu tespit edilmiştir.

Mahkemenin değerlendirmesi: Ayşe Hanım 14 yıldır çalışmadığı için iş piyasasına girişi güçtür. Uzun evlilik süresi, çocuklara verilen emek ve eşin yüksek geliri göz önüne alınarak aylık 10.000 TL yoksulluk nafakasına hükmedilmiştir. Ayrıca iki çocuk için toplam 8.000 TL iştirak nafakası belirlenmiştir.

Önemli nokta: Ayşe Hanım yeniden çalışmaya başlarsa nafaka miktarının azaltılması için dava açılabilir; ancak bu otomatik değildir, mahkeme kararı gerekir.

Senaryo 2: Her İki Eşin de Çalıştığı Durumda Nafaka

Durum: Mehmet Bey aylık net 30.000 TL, eşi Selin Hanım ise asgari ücretle (yaklaşık 28.075,50 TL) çalışmaktadır. 7 yıllık evlilikten bir çocukları bulunmaktadır. Boşanmada eşit kusur belirlenmiştir.

Mahkemenin değerlendirmesi: Boşanmada nafakanın yanı sıra maddi ve manevi tazminat talep etmek de mümkündür.

Ancak velayet Selin Hanım’a bırakıldığından Mehmet Bey, çocuk için aylık 5.000 TL iştirak nafakası ödemekle yükümlü kılınmıştır. Gelir farkı ve çocuğun ihtiyaçları bu miktarın belirlenmesinde belirleyici olmuştur.

Önemli nokta: Her iki eşin çalışması yoksulluk nafakasını otomatik olarak ortadan kaldırmaz; gelir farkı büyükse ve kusur dengesizse yine nafakaya hükmedilebilir.

Senaryo 3: Nafakanın Kesilmesi — Yeniden Evlilik

Durum: Zeynep Hanım, boşanma kararının ardından aylık 6.000 TL yoksulluk nafakası almaktadır. Boşanmadan 2 yıl sonra başka biriyle evlenmiştir.

Hukuki sonuç: TMK Madde 176/3 uyarınca nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi halinde nafaka kendiliğinden sona erer. Eski eşin ayrıca dava açmasına gerek yoktur; evlilik cüzdanı fotokopisiyle icra takibini durdurabilir ya da nafaka ödemelerini keser.

Önemli nokta: Resmi evlilik olmaksızın fiilen birlikte yaşama da Yargıtay içtihadına göre nafakanın kaldırılması için yeterli kabul edilmektedir; ancak bu durumda mahkeme kararı gerekmektedir.

Senaryo 4: Nafaka Artırım Davası

Durum: Ali Bey, 3 yıl önce aylık 3.000 TL iştirak nafakasına mahkûm edilmiştir. O tarihten bu yana hem enflasyon artmış hem de çocuk ortaokula başlayarak eğitim giderleri yükselmiştir. Velayet annede olup anne mahkemeye başvurmuştur.

Mahkemenin değerlendirmesi: Enflasyon oranı, çocuğun artan ihtiyaçları (kırtasiye, kurs, ulaşım) ve Ali Bey’in maaşındaki artış dikkate alınarak nafaka 3.000 TL’den 7.500 TL’ye yükseltilmiştir.

Önemli nokta: Nafaka artırım davası açabilmek için ilk karardan bu yana koşulların önemli ölçüde değişmiş olması gerekir. Delil toplama sürecinde boşanma davasında ispat yöntemleri hakkında bilgi almanız süreci kolaylaştırır. Yalnızca enflasyon gerekçesiyle de dava açılabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davasında nafakayı kim talep edebilir?

Türk Medeni Kanunu’nda kadın-erkek eşitliği benimsenmiştir. Bu nedenle tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakasını her iki eş de talep edebilir. Yoksulluk nafakası için tek koşul, talep eden tarafın karşı taraftan daha az kusurlu olması ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olmasıdır; cinsiyet belirleyici değildir.

Kimler nafaka ödemez?

Aşağıdaki durumlarda nafaka yükümlülüğü doğmaz ya da mevcut nafaka kaldırılabilir:

• Geçimini sağlayacak düzeyde geliri olan eş lehine tedbir nafakasına hükmedilmez.
• Kendi kusuru olmaksızın çalışamaz hale gelen ve başka geliri bulunmayan eş nafaka ödemekle sorumlu tutulamaz.
• Bedeni veya akli engeli nedeniyle çalışamayan ve sabit geliri olmayan eşten nafaka istenemez.
• Mecburi askerlik görevini yerine getiren ve başka geliri bulunmayan eş nafaka ödemek zorunda değildir.

Çalışan eşe nafaka verilir mi?

Her zaman verilmez. Hâkim, nafakaya hükmedip hükmetmeyeceğine karar verirken her iki tarafın gelir ve ihtiyaçlarını birlikte değerlendirir. Yargıtay bir kararında, özel hastanede çalışan ve geliri eşinden yüksek olan kadının tedbir nafakası talebini reddetmiştir. Bununla birlikte, eşin geliri yeterli olsa dahi yanında kalan çocuk için iştirak nafakasına hükmedilebilir.

Nafaka yabancı parayla ödenebilir mi?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’ne göre taraflar arasında açık bir anlaşma olmadıkça nafakaya yabancı para birimiyle hükmedilemez. Anlaşmalı boşanmalarda protokol, çekişmeli davalarda ise karşılıklı kabul ile döviz cinsinden nafaka belirlenebilir. Ancak döviz kurundaki fahiş artış nafaka yükümlüsünü ödeme güçlüğüne düşürüyorsa nafakanın azaltılması veya kaldırılması için dava açılabilir.

Nafaka hakkımdan vazgeçebilir miyim?

Doğmuş ve tahakkuk etmiş nafaka alacağından feragat mümkündür; ancak gelecekteki nafaka hakkından önceden vazgeçmek geçerli değildir. “Bundan böyle hiçbir surette nafaka istemeyeceğim” şeklindeki beyan, sözleşmeye yazılmış olsa dahi hukuken bağlayıcı kabul edilmez. Nafakaya artık ihtiyaç duyulmadığı düşünülüyorsa nafaka yükümlüsünün mahkemede kaldırma davası açması gerekir.

Nafaka devredilebilir mi?

Hayır. Nafaka hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır; başkasına devredilemez ve hibe edilemez. Nafaka yalnızca mahkeme kararıyla azaltılabilir, kaldırılabilir ya da taraflardan birinin ölümüyle sona erer.

Tedbir nafakası toplu ödenir mi?

Mahkemeler genellikle nafakanın aylık ve Türk Lirası üzerinden ödenmesine karar verir. Toplu ödemeye hükmedilmesi mümkün olmakla birlikte uygulamada nadirdir. TMK’da tedbir nafakasının ödeme biçimine ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından hâkim takdir yetkisini kullanır.

Nafaka ne zaman başlar, ne zaman biter?

Boşanma davası açıldığı andan itibaren nafaka talep hakkı doğar. Talep olmasa bile hâkim, davanın devamı süresince gerekli tedbirleri re’sen almakla yükümlüdür. Dava süresince uygulanan tedbir nafakası, boşanma kararıyla birlikte iştirak nafakasına ve şartları varsa yoksulluk nafakasına dönüşür. İştirak nafakası çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla; yoksulluk nafakası ise alacaklının ölümü, evlenmesi veya yoksulluktan kurtulmasıyla sona erer.

Anlaşmalı boşanmada nafaka talep edilebilir mi?

Evet. Anlaşmalı boşanmada nafaka miktarını taraflar serbestçe belirler ve protokole yazar. Protokolde belirlenen nafakanın ilerleyen dönemde yetersiz kalması halinde nafaka artırım davası açılabilir. Öte yandan sözleşmeyle belirlenen nafaka hakları mirasçılara geçmez.

Nafaka miktarı nasıl belirlenir, hesaplama aracı var mı?

Sabit bir nafaka hesaplama formülü ya da aracı bulunmamaktadır. Hâkim; tarafların mesleklerini, gelirlerini, sosyal durumlarını, çocukların okul ve aktivite giderlerini ve yaşam koşullarını değerlendirerek takdir yetkisiyle karar verir. Gerektiğinde güvenlik birimlerinden sosyal-ekonomik durum araştırması talep edebilir ya da uzman görevlendirebilir. Bu nedenle aynı koşullardaki davalar farklı mahkemelerde farklı sonuçlanabilmektedir.

Nafaka Azaltılması ve Kaldırılması

Boşanma kararıyla belirlenen nafaka miktarı sonsuza kadar sabit kalmak zorunda değildir. Koşulların değişmesi halinde nafakanın azaltılması ya da tamamen kaldırılması için mahkemeye başvurulabilir.

Nafaka Ne Zaman Azaltılır?

Nafakanın azaltılması davası, mevcut nafaka miktarının artık hakkaniyete aykırı hale geldiği durumlarda açılır. En sık karşılaşılan sebepler şunlardır:

• Döviz cinsinden belirlenen nafakalarda kur artışı: Nafaka yabancı para birimiyle belirlenmiş ve döviz kurunda fahiş bir artış gerçekleşmişse nafaka yükümlüsü ciddi bir ödeme güçlüğüne düşebilir. Bu durumda nafakanın Türk Lirası’na çevrilmesi veya miktarın aşağıya güncellenmesi için dava açılabilir.
• Nafaka yükümlüsünün gelirinin önemli ölçüde azalması: İş kaybı, hastalık, emeklilik gibi durumlarda ödeme gücü düştüğünde mahkeme nafakayı indirebilir.
• Nafaka alacaklısının ekonomik durumunun iyileşmesi: Alacaklı tarafın işe girmesi, miras ya da bağış yoluyla mal edinmesi nafakanın azaltılması için gerekçe oluşturabilir.

Nafaka Ne Zaman Kaldırılır?

Nafakanın türüne göre artık ödenmesini gerektiren koşul ortadan kalkmışsa mahkeme nafakayı tamamen kaldırabilir. Başlıca kaldırma sebepleri şunlardır:

• Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi (yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer)
• Nafaka alacaklısının fiilen başkasıyla birlikte yaşaması (mahkeme kararı gerekir)
• Nafaka alacaklısının düzenli bir işe girmesi ve yoksulluktan kurtulması
• Müşterek çocukların 18 yaşını doldurması (iştirak nafakası sona erer)
• Taraflardan birinin ölümü

Senaryo: Döviz Nafakasında Güncelleme

Durum: Kemal Bey, 2019 yılında sonuçlanan boşanma davasında eşine aylık 500 Euro yoksulluk nafakası ödemeye mahkûm edilmiştir. O dönemde 500 Euro yaklaşık 3.500 TL’ye karşılık gelirken, 2026 itibarıyla aynı miktar 18.000 TL’yi aşmaktadır. Kemal Bey’in maaşı ise bu oranda artmamıştır.

Mahkemenin değerlendirmesi: Döviz kurundaki bu fahiş artışın nafaka yükümlüsünün kusuru olmaksızın gerçekleştiği ve ödeme güçlüğü yarattığı tespit edilmiştir. TMK Madde 176/4 uyarınca hakkaniyeti sağlamak amacıyla nafaka aylık 8.000 TL olarak yeniden belirlenmiştir.

Önemli nokta: Döviz cinsinden nafakalarda kur artışı tek başına yeterli gerekçe olabilir; ancak mahkeme her iki tarafın güncel mali durumunu da değerlendirerek karar verir.

Nafaka Konusunda Mahkeme Kararları

Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2010/18619, K. 2010/22141, T. 29.12.2010:

“Yoksulluk nafakası günün ekonomik koşulları ile tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını ve yaşam tarzları değerlendirilerek takdir edilmelidir. Nafakanın niteliği ve özellikle de ekonomik göstergelerdeki değişim ile DİE’nin yayınladığı ÜFE artış oranı nazara alınarak davalının ödeme gücü de değerlendirilerek TMK. 4. maddesinde vurgulanan hakkaniyet ilkesine uygun bir miktarda nafaka artışına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.”

Yargıtay, 3. Hukuk Dairesi, E. 2016/22086, K. 2017/11218, T. 06.07.2017:

“Nafaka artırım davasının açılması belli bir zaman geçmesine bağlı tutulmadığı gibi, her dava açıldığı tarihe göre değerlendirilmelidir. Önceki dava tarihi ile bu davanın açıldığı tarih arasında 12 yıldan fazla süre geçmiştir. Bu süre içinde tarafların sosyal ve ekonomik durumları değiştiği gibi, çocukların yaşı ve ihtiyaçları da doğal olarak artmıştır.

O halde, mahkemece yapılacak iş; müşterek çocukların yaşı, eğitim durumu, ihtiyaçları, davacı anne ile nafaka yükümlüsü babanın ekonomik durumu gözetilerek, uygun bir nafaka artışına karar verilmesi gerekir. Yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde, davalı babanın cezaevinde hükümlü olduğu, bu nedenle sabit bir gelirinin olmadığı gerekçesiyle, davanın reddi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.”

Nafaka Miktarını Etkileyen En Kritik 3 Faktör

Bu üç senaryodan çıkan sonuca göre 20.000 TL maaşlı biri için nafaka miktarını en çok belirleyen faktörler şunlardır:

• Eşin çalışıp çalışmaması: Eş çalışıyorsa yoksulluk nafakası büyük ihtimalle çıkmaz. Bu tek faktör nafakayı yarı yarıya düşürebilir.
• Kusur durumu: Tam kusurlu olmak hem yoksulluk nafakasını hem de iştirak nafakasını artırır. Eşit kusurda mahkemeler daha düşük ve süreli nafakaya yönelir.
• Evlilik süresi: 10 yılın üzerindeki evliliklerde süresiz nafaka riski belirgin biçimde artar.

Son Dakika: Süresiz Yoksulluk Nafakasına İlişkin AYM Süreci –(Haziran 2026)

Anayasa Mahkemesi (AYM), 4 Haziran 2026 tarihinde Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini oy çokluğuyla iptal etti. Karar, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin 2025 yılında yaptığı başvuru üzerine AYM Genel Kurulu tarafından değerlendirildi.

Bu kararla ilgili bilinmesi gereken en önemli noktalar şunlardır:

• Yoksulluk nafakası tamamen kalkmadı. Karar yalnızca nafakanın “süresiz” uygulanmasına imkân tanıyan ibareyi hedef almaktadır. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın nafaka talep etme hakkı devam etmektedir.
• Karar hemen yürürlüğe girmiyor. AYM, gerekçeli kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren TBMM’ye yeni düzenleme yapması için 9 ay süre tanımıştır. Bu süre dolmadan mevcut uygulamada değişiklik olmayacaktır.
• Mevcut nafakalar otomatik sona ermiyor. Hâlihazırda süresiz nafaka alan kişilerin nafakası bu kararla kendiliğinden kesilmeyecektir. Kararın etkisi esas olarak geleceğe dönük olacak; TBMM’nin yapacağı yeni düzenlemeyle şekillenecektir.
• Devam eden davalar etkilenebilir. İptal kararının yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılacak davalarda mahkemeler artık süresiz nafakaya hükmedemeyecek; TBMM’nin belirleyeceği yeni kurallara göre karar verecektir.
• Gerekçeli karar henüz yayımlanmadı. AYM’nin tam gerekçesi Resmî Gazete’de yayımlandığında hukuki tablo netleşecektir.

Bu gelişme Türkiye’de aile hukukunun en köklü değişikliklerinden birini beraberinde getirebilir. Süresiz nafaka alıyor veya ödüyor olmanız fark etmeksizin bu kararın size olan etkisini öğrenmek için bir aile hukuku avukatından güncel değerlendirme almanızı tavsiye ederiz.

Sonuç: Nafaka Hakkınızı Koruyun

Nafaka, boşanma sürecinin hukuki ve mali açıdan en kritik konularından biridir. Talep edilmemesi, yanlış miktarda belirlenmesi veya haksız yere ödenmek zorunda kalınması ilerleyen dönemde büyük mağduriyetlere yol açabilir. Bu nedenle nafaka konusunda mutlaka aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almanızı tavsiye ederiz.

Nafaka talebiniz, mevcut nafakanızın artırılması ya da haksız nafaka yükümlülüğünden kurtulmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. İlk görüşme için randevu alın.

Nafaka Konusunda Sıkça Sorulan Sorular