Haksız Tutuklama Tazminat 2026

Yazan: Av. Arzu Yılmaz · Son güncelleme: Ekim 2026

Gözaltına alındıktan veya tutuklandıktan sonra beraat eden ya da hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen kişi, uğradığı maddi ve manevi zararları Devletten isteyebilir (CMK m. 141). 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra, 1 Haziran 2024’ten sonra kesinleşen kararlarda bu talepler mahkemeye değil, Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonu’na yapılır. Kanuna aykırı yakalama, ölçüsüz arama, hukuka aykırı el koyma gibi diğer hâllerde ise ağır ceza mahkemesine dava açılır.

Kısa Özet

• Beraat, KYOK, fazla tutukluluk, adli kontrol sonrası beraat: Tazminat Komisyonu (CMK m. 141/1-e, f, l; 6384 sayılı Kanun).
• Diğer haksız koruma tedbirleri: Oturulan yer ağır ceza mahkemesi.
• Süre: Kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren 3 ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl.
• Komisyon kararına itiraz: Tebliğden itibaren 15 gün içinde, Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi.
• Ödeme: Komisyonun belirlediği tazminat, kesinleşmeden itibaren 3 ay içinde Adalet Bakanlığı tarafından ödenir.

2024 Değişikliği: Eskiden Nasıldı, Şimdi Ne Değişti?

7499 sayılı Kanun (8. Yargı Paketi, Resmî Gazete 2 Mart 2024) ile haksız tutuklama tazminatında başvuru yolu değişti. İnternetteki rehberlerin önemli bir kısmı hâlâ eski usulü anlatıyor; bu nedenle aşağıdaki farklara dikkat edilmelidir.

Konu	Eskiden (değişiklik öncesi)	Şimdi (1 Haziran 2024 sonrası kesinleşen kararlar)
Beraat veya KYOK sonrası tazminat (CMK 141/1-e)	Ağır ceza mahkemesinde dava	Tazminat Komisyonu’na başvuru
Fazla tutukluluk, yalnızca adli para cezası gerektiren suçta tutuklama (CMK 141/1-f)	Ağır ceza mahkemesinde dava	Tazminat Komisyonu’na başvuru
Konutu terk etmeme veya tedavi yükümlülüğü şeklindeki adli kontrol sonrası beraat (CMK 141/1-l)	Ayrı bir tazminat hâli olarak düzenlenmemişti	Tazminat Komisyonu’na başvuru
Adli kontrole karşı başvuru imkânından yararlandırılmama (CMK 141/1-k)	Yalnızca yakalama ve tutuklama işlemleri kapsamdaydı	Adli kontrol de kapsama alındı; ağır ceza mahkemesi
Kanuna aykırı yakalama, ölçüsüz arama, hukuka aykırı el koyma gibi diğer hâller	Ağır ceza mahkemesinde dava	Değişmedi: ağır ceza mahkemesinde dava
Karara karşı başvuru	Ağır ceza kararına karşı istinaf	Komisyon kararına karşı 15 gün içinde, Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz; verilen karar kesin
Ödeme	Kesinleşen karar üzerine banka hesabına bildirimden itibaren 30 gün	Komisyon yolunda kesinleşmeden itibaren 3 ay içinde Adalet Bakanlığı öder
Başvuru süresi	Kesinleşmenin tebliğinden itibaren 3 ay, her hâlde 1 yıl	Değişmedi: 3 ay, her hâlde 1 yıl

Dikkat: Sık Yapılan Hatalar

• Beraat sonrası doğrudan ağır ceza mahkemesine dava açmak. Hak kaybına yol açmaz, çünkü mahkeme dosyayı Komisyona gönderir ve ilk başvuru tarihi esas alınır; ancak süreç gereksiz yere uzar.
• Komisyon talebi reddedince yeni bir dava açmaya çalışmak. Komisyon kararına karşı yol dava değil, 15 günlük itirazdır. Yeni dava açmakla uğraşırken bu süre kaçarsa Komisyon kararı kesinleşir.
• İtirazı yanlış mahkemeye yapmak. Komisyon kararına itiraz ağır ceza mahkemesine ya da bölge adliye mahkemesine değil, Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne yapılır.
• Karar kesinleşmeden başvurmak. Beraat veya KYOK kararı kesinleşmeden yapılan başvuru reddedilir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararında itiraz süresinin geçmesi ya da itirazın reddedilmesi beklenmelidir.
• Tebliği bekleyip 1 yıllık süreyi kaçırmak. Kesinleşme şerhli karar çoğu zaman tebliğ edilmez. 1 yıllık süre, tebliğ yapılmasa da kesinleşme tarihinden itibaren işler ve dolunca hak düşer.
• Eski tarihli rehberlere güvenmek. 2024 öncesinde yazılmış ve güncellenmemiş kaynaklar, beraat sonrası tazminat için hâlâ “ağır ceza mahkemesinde dava açılır” bilgisini verebilir.

Haksız Tutuklama, Gözaltı, Arama ve El Koyma Nedir?

Ceza yargılaması sürecinde uygulanan tutuklama, gözaltı, yakalama, arama ve el koyma işlemleri koruma tedbirleri olarak adlandırılır. Bu tedbirlerin amacı adli sürecin sağlıklı işlemesini sağlamaktır; ancak hukuka uygun, ölçülü ve orantılı olmaları gerekir. Tedbir 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK) aykırı uygulandığında ya da kişi sonunda beraat ettiğinde, haksız tutuklama, haksız gözaltı, haksız arama ve haksız el koyma kavramları gündeme gelir.

CMK’nın 141. maddesi, bu durumlarda kişinin uğradığı maddi ve manevi zararların Devlet tarafından karşılanmasını düzenler. Bu sorumluluk kusura dayanmaz: tedbir o tarihte hukuka uygun olarak uygulanmış olsa bile, sonradan beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse tazminat hakkı doğar. Uygulamada en sık karşılaşılan talep, haksız tutuklama tazminatıdır.

Tutuklama sürecine dair merak ettiğiniz ayrıntıları bu videoda izleyebilirsiniz. Videoda tutuklamanın hukuki dayanakları, süreçte dikkat edilmesi gereken hususlar ve haklarınız ele alınmaktadır.

Haksız Tutuklama Tazminatı Nasıl Alınır? İki Yol

Haksız koruma tedbiri nedeniyle tazminat talebi, tedbirin türüne göre iki farklı yolla yapılır. Hangi yolun kullanılacağını kişi seçmez; CMK m. 141/1’de hangi bende dayanıldığı belirler.

1. İdari başvuru yolu: Tazminat Komisyonu. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı kararı, fazla tutukluluk ve konutu terk etmeme veya tedavi yükümlülüğü şeklindeki adli kontrol sonrası beraat hâllerinde (CMK m. 141/1-e, f, l) talep, Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonu’na yapılır. Komisyon kararına karşı mahkemeye yeni dava açılmaz; tebliğden itibaren 15 gün içinde, Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz edilir. Ayrıntılar için Tazminat Komisyonu Başkanlığı’nın duyurusuna bakabilirsiniz.

2. Yargı yolu: Ağır ceza mahkemesinde tazminat davası. Komisyonun görev alanına girmeyen hâllerde (kanuna aykırı yakalama ve tutuklama, gözaltı süresinin aşılması, hakların hatırlatılmaması, makul sürede yargılanmama, ölçüsüz arama, hukuka aykırı el koyma gibi) dava, davacının oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde, Hazine’ye karşı açılır.

Yanlış yere yapılan başvuru hak kaybına yol açmaz: Komisyonun görevine giren talep ağır ceza mahkemesine yapılırsa Komisyona, mahkemenin görevine giren talep Komisyona yapılırsa ağır ceza mahkemesine gönderilir ve ilk başvuru tarihi esas alınır (CMK m. 142).

Tazminat Komisyonunun Görev ve Yetkileri (6384 Sayılı Kanun)

Tazminat Komisyonu, 6384 sayılı Tazminat Komisyonunun Görevleri ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Kanun’la Adalet Bakanlığı bünyesinde kurulmuş bir idari başvuru merciidir. Başlangıçta yargılamaların makul sürede bitirilmemesinden doğan zararlar için kurulan Komisyonun görev alanı, 7499 sayılı Kanunla koruma tedbirleri nedeniyle tazminat taleplerini de kapsayacak şekilde genişletilmiştir. 6384 sayılı Kanun’un 2/3. maddesine göre Komisyon şu taleplere bakar:

• Makul sürede yargılanmama: Ceza, idare veya özel hukuk alanındaki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmaması nedeniyle manevi tazminat.
• Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı: Kanuna uygun yakalanan veya tutuklanan, sonra beraat eden ya da hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen kişilerin maddi ve manevi zararları (CMK m. 141/1-e).
• Fazla tutukluluk: Gözaltı ve tutuklulukta geçen süresi hükümlülük süresinden fazla olan veya yalnızca adli para cezası gerektiren bir suçtan tutuklanan kişilerin zararları (CMK m. 141/1-f).
• Adli kontrol sonrası beraat veya takipsizlik: Konutu terk etmeme veya bağımlılık tedavisi dahil tedavi yükümlülüğü şeklindeki adli kontrol uygulandıktan sonra beraat eden ya da hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen kişilerin zararları (CMK m. 141/1-l).

Komisyona başvuru, karar veya hükmün kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren 3 ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen 1 yıl içinde yapılır (6384 sayılı Kanun m. 5/B). Komisyon kararına karşı itiraz, öncelikli işlerden sayılarak 3 ay içinde karara bağlanır; mahkeme Komisyon kararını yerinde görmezse işin esası hakkında kendisi karar verir ve bu karar kesindir. Ödenmesine karar verilen tazminat, kesinleşmeden itibaren 3 ay içinde Adalet Bakanlığı tarafından ödenir.

Hangi Hâllerde Tazminat İstenebilir? (CMK 141)

CMK m. 141/1, tazminat istenebilecek hâlleri tek tek saymıştır. Her hâlin yanında, talebin nereye yapılacağı belirtilmiştir. Konuyla ilgili kapsamlı bir kaynak olarak Veysel Candan Canoğlu’nun yüksek lisans tezine bakabilirsiniz.

1. Hukuka aykırı yakalama ve tutuklama (CMK m. 141/1-a) – Ağır ceza mahkemesi. Kanunda yazılı koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen kişi tazminat isteyebilir.

2. Gözaltı süresinin aşılması (CMK m. 141/1-b) – Ağır ceza mahkemesi. Kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan kişi tazminat isteyebilir.

3. Hakların hatırlatılmaması (CMK m. 141/1-c) – Ağır ceza mahkemesi. Kanuni hakları hatırlatılmadan veya bu haklardan yararlanmasına olanak sağlanmadan tutuklanan kişi tazminat isteyebilir.

4. Makul sürede yargılanmama (CMK m. 141/1-d) – Ağır ceza mahkemesi. Kanuna uygun tutuklandığı hâlde makul sürede yargı merciine çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen kişi, asıl davanın sonucunu beklemeden tazminat isteyebilir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2013/28276, K. 2014/6684, T. 18.03.2014).

5. Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı (CMK m. 141/1-e) – Tazminat Komisyonu. Kanuna uygun yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına ya da beraatine karar verilen kişi tazminat isteyebilir. Uygulamada en sık görülen hâl budur.

6. Fazla tutukluluk (CMK m. 141/1-f) – Tazminat Komisyonu. Mahkûm olup gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süre hükümlülük süresinden fazla olan ya da yalnızca adli para cezası gerektiren bir suçtan tutuklanan kişi, aşan süre için tazminat isteyebilir.

7. Yakalama nedenlerinin bildirilmemesi (CMK m. 141/1-g) – Ağır ceza mahkemesi. Yakalama nedenleri ve hakkındaki suçlamalar kendisine yazılı veya sözlü olarak hemen bildirilmeyen kişi tazminat isteyebilir.

8. Yakınlara haber verilmemesi (CMK m. 141/1-h) – Ağır ceza mahkemesi. Yakalanması veya tutuklanması yakınlarına bildirilmeyen kişi tazminat isteyebilir.

9. Ölçüsüz arama (CMK m. 141/1-i) – Ağır ceza mahkemesi. Hakkındaki arama kararı ölçüsüz biçimde uygulanan kişi tazminat isteyebilir.

10. Hukuka aykırı el koyma (CMK m. 141/1-j) – Ağır ceza mahkemesi. Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadan el konulan, korunması için gerekli tedbirler alınmayan, amaç dışı kullanılan ya da zamanında iade edilmeyen kişi tazminat isteyebilir.

11. Başvuru imkânından yararlandırılmama (CMK m. 141/1-k) – Ağır ceza mahkemesi. Yakalama, tutuklama ve adli kontrol işlemlerine karşı kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan kişi tazminat isteyebilir.

12. Adli kontrol sonrası beraat (CMK m. 141/1-l) – Tazminat Komisyonu. Konutu terk etmemek veya bağımlılık tedavisi dahil tedavi ve muayene tedbirlerine tabi olmak şeklindeki adli kontrol yükümlülükleri uygulandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişi tazminat isteyebilir.

Haksız El Koyma Nedeniyle Tazminat

Hukuka aykırı el koymada tazmin edilebilecek zararlar şunlardır:

• El konulan malın değer kaybı,
• Malın çürümesi ya da kullanılamaz hâle gelmesi,
• El koyma olmasaydı elde edilecek kazancın kaybı.

Özellikle tır, kamyon gibi ticari araçlara el konulmasında, aracın kullanılamaması nedeniyle yaşanan gelir kaybı bu yolla Devletten talep edilebilmektedir.

Temel Şart: Kararın Kesinleşmesi

Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararına dayanan tazminat talebinde kararın kesinleşmiş olması şarttır; kovuşturmaya yer olmadığı kararında itiraz süresinin geçmiş ya da itirazın reddedilmiş olması aranır. Kesinleşmeden yapılan talep dava şartı yokluğundan reddedilir.

Beraat eden sanığa tazminat isteme hakkı, süresi ve mercii hükümde açıkça bildirilmelidir (CMK m. 231/3, 232/6). Hüküm fıkrasında bu hususlar gösterilmemişse 3 aylık süre işlemez; kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde yapılan başvuru süresinde kabul edilir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2014/6505, K. 2015/2182, T. 09.02.2015).

Haksız Tutuklama Tazminatı Başvuru ve Dava Süresi

Hem Komisyon başvurusu hem mahkemede dava için süre aynıdır. CMK m. 142/1’e göre: “Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir.” Komisyon başvurusu için aynı süre 6384 sayılı Kanun’un 5/B maddesinde de yer almaktadır.

Uygulamada Yaşanan Sorunlar

Kanun 3 aylık sürenin kesinleşmenin tebliğiyle başlayacağını öngörse de, uygulamada kesinleşme şerhli kararlar çoğu zaman tebliğ edilmemektedir. Bu nedenle kişi kararın kesinleştiğini öğrenemeyebilir. 1 yıllık süre ise hak düşürücü süredir; kişinin kararın kesinleştiğini öğrenip öğrenmediğine bakılmaksızın, kesinleşmeden itibaren 1 yıl geçtiğinde talep süreden reddedilir. Özellikle duruşmaya katılmayan ve yalnızca gerekçeli karar tebliğ edilen kişiler bakımından kararın kesinleşip kesinleşmediği UYAP üzerinden takip edilmelidir.

Ağır Ceza Mahkemesinde Tazminat Davası

Bu bölüm, Tazminat Komisyonunun görevine girmeyen hâller (CMK m. 141/1-a, b, c, d, g, h, i, j, k) için geçerlidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

CMK m. 142/2’ye göre: “İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde ve eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır.” Dava Hazine’ye karşı açılır.

Dava Dilekçesi ve Belgeler

CMK m. 142/3’e göre dilekçede şunlar yer almalı ve belgeleri eklenmelidir:

• Açık kimlik bilgileri ve adres,
• Zarara uğranılan işlem (gözaltı, tutuklama, el koyma vb.),
• Zararın niteliği ve miktarı,
• Bunları gösteren belgeler.

Dilekçe ve belgeler eksikse mahkeme bir ay süre vererek eksikliğin giderilmesini ister; süresinde tamamlanmayan dilekçe itiraz yolu açık olmak üzere reddedilir (CMK m. 142/4).

Yargılama Süreci

Mahkeme, yeterli bulduğu dilekçe ve belgelerin bir örneğini Hazine temsilcisine tebliğ ederek varsa beyan ve itirazlarını 15 gün içinde yazılı olarak bildirmesini ister (CMK m. 142/5). Davalar ağır ceza mahkemesinde görülse de mahkeme, tazminat hukukunun genel ilkelerine göre bir hukuk mahkemesi gibi delil değerlendirmesi yapar ve gerekli gördüğü araştırmayı kendisi yapabilir ya da üyelerinden birine yaptırabilir (CMK m. 142/6). Bu kapsamda genellikle:

• Yerleşim yerindeki emniyet biriminden sosyal ve ekonomik durum araştırması istenir,
• SGK’dan çalışma kayıtları getirtilir,
• Serbest meslek sahiplerinden vergi beyannameleri veya vergi levhası istenir.

Mahkeme kararını duruşmalı olarak verir; usulüne uygun çağrıya rağmen gelmeyen taraflar hakkında yokluklarında karar verilebilir (CMK m. 142/7). Eksiklikler giderilmeden veya beraat kararı kesinleşmeden dosyanın esastan görüşülmesi hukuka aykırıdır ve Yargıtay tarafından eksik inceleme nedeniyle bozma sebebi sayılabilir.

Anayasa Mahkemesi de haksız tutuklama nedeniyle kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine karar verebilmektedir. Bu konuda önemli bir örnek olan Şevket Tayfur başvurusuna buradan ulaşabilirsiniz.

İstinaf ve Temyiz

Mahkeme kararına karşı istemde bulunan, Cumhuriyet savcısı veya Hazine temsilcisi istinaf yoluna başvurabilir; bölge adliye mahkemesi dosyayı öncelikle ve ivedilikle inceler (CMK m. 142/8). Kanunda öngörülen hâllerde bölge adliye mahkemesi kararına karşı Yargıtay’a temyiz yoluna gidilebilir.

Tazminat Davasında Harç Ödenir mi?

Koruma tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davaları harç ve yargılama giderine tabi değildir. Davacının dilekçesini yetkili ağır ceza mahkemesine vermesi yeterlidir; dava açılışında harç veya peşin masraf ödenmez.

Haksız Tutuklama Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Maddi Tazminat

Maddi tazminat, tutukluluk olmasaydı elde edilecek gelir ve belgelenebilen diğer somut kayıplardan oluşur. Tutuklu kalan kişi o döneme ait kazancını belgeleyemezse, hesaplama tutukluluk dönemine denk gelen net asgari ücret üzerinden yapılır; 16 yaşından küçükler için yaşa uygun asgari ücret esas alınır. Belge sunulmadan brüt ücret üzerinden yapılan hesaplama Yargıtay uygulamasında bozma nedeni sayılmaktadır.

Bu nedenle tutuklu kalınan döneme ait kazanç belgeleri, SGK kayıtları ve varsa iş sözleşmesi mutlaka sunulmalıdır; aksi hâlde yalnızca asgari ücret düzeyinde tazminat ödenir. Maaş ve rütbe farkı gibi kalemler ise bu kapsamda maddi zarar sayılmamıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2021/1820, K. 2021/7685, T. 08.11.2021).

Manevi Tazminat

Manevi tazminat için objektif bir tarife yoktur. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre miktar; kişinin sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın gelişimi, tutuklu kaldığı süre ve tazminatın kesinleşeceği tarihe kadar faiziyle ulaşacağı değer gözetilerek, hak ve nesafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak belirlenir (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2021/1820, K. 2021/7685, T. 08.11.2021). Bu nedenle aynı süre tutuklu kalan iki kişiye, sosyal ve ekonomik durumlarına göre farklı miktarlarda manevi tazminat verilebilir.

Konunun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları açısından değerlendirmesi için Dr. M. Nedim Bekri’nin “Yakalama ve Tutuklama Nedeniyle Tazminat Düzenlemesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Açısından Değerlendirilmesi” başlıklı makalesine bakabilirsiniz.

Faiz Başlangıç Tarihi

Faiz, haksız tedbirin uygulandığı tarihten başlar: gözaltı varsa gözaltı tarihi, yoksa tutuklama tarihi esas alınır. Dilekçede faiz mutlaka talep edilmelidir. Gözaltı tarihinden faiz istenmesine rağmen tutuklama tarihinden faize hükmedilmesi bozma nedeni sayılmıştır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2014/18191, K. 2015/4307).

Avukatlık Ücreti ve Ödeme

Mahkeme yolunda Hazine aleyhine hükmedilecek vekalet ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre nispi olarak hesaplanır; ancak tarifedeki sulh ceza hâkimliği maktu ücretinden az, ağır ceza mahkemesi maktu ücretinden fazla olamaz (CMK m. 142/9, 694 sayılı KHK ile eklenen hüküm). Ceza davasında müdafie ödenen ücret için maktu vekalet ücreti esas alınır; bunu aşan kısım avukat ile müvekkil arasındaki sözleşme ilişkisine bağlıdır (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2021/9883, K. 2023/1067, T. 04.04.2023).

Mahkeme kararı kesinleşmeden ve idari başvuru süreci tamamlanmadan icra takibi başlatılamaz. Kesinleşen tazminat ve vekalet ücreti, davacının bildirdiği banka hesabına bildirimden itibaren 30 gün içinde ödenir; ödenmezse karar genel hükümlere göre icra edilir (CMK m. 142/10). Komisyon yolunda ise tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde Adalet Bakanlığı tarafından ödenir.

Kimler Tazminat İsteyemez? (CMK 144)

CMK’nın 144. maddesine göre aşağıdaki kişiler koruma tedbirleri nedeniyle tazminat isteyemez:

1. Süresi başka bir hükümden indirilenler (CMK m. 144/1-a). Gözaltı veya tutuklulukta geçirdiği süre başka bir hükümlülükten indirilmiş olan kişi tazminat isteyemez; mahsup, zararın giderilmesi yerine geçer (Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2019/2039, T. 21.12.2020).

2. Sonradan yapılan lehe kanun değişikliğinden yararlananlar (CMK m. 144/1-b). Tutuklandığı tarihte tazminat hakkı bulunmayan, bu hakkı sonradan yapılan lehe bir kanun değişikliği nedeniyle kazanacak olan kişi tazminat isteyemez.

3. Af, şikâyetten vazgeçme veya uzlaşma nedeniyle KYOK ya da düşme kararı verilenler (CMK m. 144/1-c). Bu nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilen kişi tazminat isteyemez.

4. Kusur yeteneği bulunmayanlar (CMK m. 144/1-d). Kusur yeteneği bulunmadığı için hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilen kişi tazminat isteyemez.

5. Gerçek dışı beyanla gözaltına veya tutuklanmaya neden olanlar (CMK m. 144/1-e). Adli makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini veya suça katıldığını bildirerek gözaltına alınmasına ya da tutuklanmasına neden olan kişi, sonradan beraat etse bile tazminat isteyemez.

Örneğin, polis ve savcılık ifadesinde uyuşturucu madde alıp sattığını kabul eden ve bu beyan nedeniyle tutuklanan kişi, sonradan ifadesinin gerçek dışı olduğunu söyleyip beraat etse dahi tazminat alamaz. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, E. 2021/8135, K. 2023/2005 sayılı kararında, davacının suçu kabul ettiği sorgu tutanağını esas alarak “tazminat isteme koşullarının oluşmadığı” gerekçesiyle talebin reddini yerinde görmüştür.

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Hâlinde Tazminat İstenebilir mi?

Evet, ancak hemen değil. HAGB veya kovuşturmanın ertelenmesi kararı verilen kişi, denetim süresini başarıyla tamamlayıp hakkında düşme kararı verildikten sonra tazminat talebinde bulunabilir. Düşme kararı verilmeden tazminat istenemez. Uygulamada düşme kararları çoğu zaman kendiliğinden verilmediğinden, denetim süresi bitince mahkemeden bu kararın verilmesi talep edilmeli; tazminat süresi düşme kararının kesinleşmesine göre takip edilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Beraat ettim, tazminat için nereye başvurmalıyım?

Gözaltına alındıktan veya tutuklandıktan sonra beraat ettiyseniz ve karar 1 Haziran 2024’ten sonra kesinleştiyse, Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonu’na başvurmalısınız (CMK m. 141/1-e; 6384 sayılı Kanun).

Beraat sonrası tazminat için hâlâ ağır ceza mahkemesine dava açılıyor mu?

Hayır. 7499 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra, 1 Haziran 2024’ten sonra kesinleşen beraat ve kovuşturmaya yer olmadığı kararlarında tazminat talebi Tazminat Komisyonu’na yapılır. Ağır ceza mahkemesi yolu; kanuna aykırı yakalama, ölçüsüz arama, hukuka aykırı el koyma gibi diğer hâller için devam etmektedir.

Haksız tutuklama tazminatı başvuru süresi ne kadar?

Kararın kesinleştiğinin size tebliğinden itibaren 3 ay, her hâlde kesinleşme tarihinden itibaren 1 yıl. Kesinleşme şerhli karar tebliğ edilmese bile 1 yıllık süre işler ve dolunca hak düşer.

Tazminat Komisyonu talebimi reddederse ne olur?

Yeni dava açılmaz. Komisyon kararına tebliğden itibaren 15 gün içinde, Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesi’ne itiraz edebilirsiniz. Mahkemenin itiraz üzerine verdiği karar kesindir.

Yanlışlıkla ağır ceza mahkemesine başvurursam hakkım kaybolur mu?

Hayır. Komisyonun görevine giren talep ağır ceza mahkemesine yapılmışsa mahkeme dosyayı Komisyona gönderir ve mahkemeye başvuru tarihi esas alınır.

Haksız tutuklama tazminatı ne kadar?

Sabit bir tarife yoktur. Maddi tazminat belgelenen gelir kaybına, belge yoksa net asgari ücrete göre; manevi tazminat ise tutukluluk süresi, kişinin sosyal ve ekonomik durumu ve suçun niteliğine göre hakkaniyete uygun olarak belirlenir.

Tazminat ne zaman ödenir?

Tazminat Komisyonu yolunda tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde Adalet Bakanlığı tarafından ödenir. Ağır ceza mahkemesi yolunda ise kesinleşen tazminat ve vekalet ücreti, bildirilen banka hesabına bildirimden itibaren 30 gün içinde ödenir (CMK m. 142/10).

Suçu kabul ettiğim ifade nedeniyle tutuklandıysam tazminat alabilir miyim?

Hayır. Adli makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini bildirerek gözaltına alınmasına veya tutuklanmasına neden olan kişi, sonradan beraat etse bile tazminat isteyemez (CMK m. 144/1-e).

HAGB kararı verildiyse tazminat istenebilir mi?

Denetim süresi başarıyla tamamlanıp düşme kararı verildikten sonra istenebilir. Düşme kararı verilmeden tazminat talep edilemez.

Haksız gözaltı, tutuklama veya el koyma nedeniyle tazminat sürecinizin değerlendirilmesi için Şişli’deki büromuzla iletişime geçebilirsiniz. İlgili sayfa: İstanbul Ceza Avukatı.

Arzu Yılmaz Hukuk ve Danışmanlık Bürosu · Merkez Mah. Palazoğlu Sk. Kafoğlu İş Hanı No:2 Kat:4 D:18, Şişli/İstanbul

+90 531 953 17 43

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır. Her dosyanın koşulları farklı olduğundan somut durumunuz ayrıca değerlendirilmelidir. Kaynak: 6384 sayılı Kanun (mevzuat.gov.tr)