Kısa cevap: Yurt dışı ilaç başvurusu, Türkiye’de ruhsatı olmayan veya ruhsatlı olup piyasada bulunmayan bir ilacın hasta için yurt dışından getirilmesi amacıyla yapılır. Başvuruyu hasta değil, tedaviyi yürüten hekim yapar; başvuruya üçüncü basamak bir hastaneden en az üç hekim imzalı sağlık kurulu raporu, Bilgilendirilmiş Hasta Olur Formu, epikriz ve bilimsel literatür eklenir (Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği, RG 03.02.2023). TİTCK onayından sonra ilaç, SGK ve Türk Eczacıları Birliği gibi yetkili tedarikçiler aracılığıyla temin edilir. Onay alınmadan başlanan tedaviler için geriye dönük başvuru, tıbbi aciliyet dışında değerlendirilmez.
Bu yazı, kanser ilacı davası rehberimizin bir parçasıdır. İlaç Türkiye’de ruhsatlı ama hastanın hastalığı için onaylı değilse endikasyon dışı ilaç başvurusu yapılır.
Kanser ve nadir hastalıkların tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar Türkiye’de henüz ruhsat almamış ya da ruhsatlı olduğu hâlde piyasada bulunamıyor olabilir. Bu durumda hasta ve yakınları “yurt dışı ilaç başvurusu nasıl yapılır”, “yurt dışı ilaç listesi nerede”, “bedelini kim öder” sorularıyla karşılaşır. Süreç, TİTCK’nın Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği ve Kılavuzu ile ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Aşağıda yurt dışı ilaç başvurusunun kim tarafından, hangi belgelerle yapıldığını, ilacın nasıl temin edildiğini, SGK ödemesini ve ret hâlinde başvurulacak hukuki yolları açıklıyoruz.

Hukuki destek: SGK kanser ilacı ve sağlık hukuku alanındaki süreçler ve dava vekilliği hakkında bilgi için İstanbul SGK kanser ilacı avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
İçindekiler
Yurt Dışı İlaç Temini Hangi Durumlarda Yapılır?
03.02.2023 tarihli ve 32093 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği, iki durumu kapsar: Türkiye’de ruhsatlı olmayan ilaçların ve Türkiye’de ruhsatlı olup piyasada bulunmayan ilaçların, teşhis veya tedavi amacıyla yurt dışından temini. Klinik araştırmalar, erken erişim programları ve ticari amacı olmayan kişisel ihtiyaçlar Yönetmeliğin kapsamı dışındadır. Uygulama ayrıntıları ise TİTCK’nın Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzu (Revizyon 12, 13.02.2024) ile belirlenmiştir.
| Durum | Yapılacak başvuru |
|---|---|
| İlaç Türkiye’de hiç ruhsatlı değil | Yurt dışı ilaç başvurusu |
| İlaç Türkiye’de ruhsatlı ama piyasada bulunmuyor | Yurt dışı ilaç başvurusu (önce İlaç Tedarik Planlama Komisyonunun görüşü alınır) |
| İlaç Türkiye’de ruhsatlı ve piyasada, ama hastanın hastalığı için onaylı değil | Endikasyon dışı ilaç başvurusu |
| İlaç TİTCK’nın Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesinde | Listede belirtilen koşullarda hasta bazında ayrı onay gerekmez |
Yurt Dışı İlaç Başvurusu Nasıl Yapılır?
- Sağlık kurulu kararı: Üçüncü basamak bir sağlık kurumunda, en az biri ilgili branştan olmak üzere üç uzman hekimin imzaladığı sağlık kurulu raporu düzenlenir.
- Hekim başvurusu: Tedaviyi yürüten (müdavi) hekim, başvuruyu TİTCK’ya elektronik sistem üzerinden yapar. Hasta veya yakınları doğrudan başvuramaz.
- Değerlendirme: Başvuru İlaçların Kişisel Tedavide Kullanımını Değerlendirme Komisyonunda incelenir, ardından Yurt Dışı İlaç Değerlendirme Kuruluna sunulur.
- Onay ve bildirim: Onay hasta bazında verilir ve hekime bildirilir.
- Temin: İlaç, yalnızca yetkili yurt dışı ilaç tedarikçileri aracılığıyla temin edilir. Yönetmeliğe göre tedarikçiler Bakanlıkça uygun görülen kamu kurumları, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türk Eczacıları Birliğidir.
Yurt Dışı İlaç Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
| Belge | Açıklama |
|---|---|
| Sağlık kurulu raporu veya ilaç kullanım raporu | Üçüncü basamak sağlık kurumundan, en az biri ilgili branştan üç hekim imzalı |
| Bilgilendirilmiş Hasta Olur Formu | Hastanın veya kanuni temsilcisinin ilacın fayda ve riskleri hakkında bilgilendirilip onay verdiğini gösteren form (Kılavuz Ek-1) |
| Bilimsel literatür | İlacın bu endikasyondaki etkinlik ve güvenliğine dair yayınlar |
| Epikriz | Önceki tedaviler, bunlara verilen yanıt ve hastalığın seyri |
| Güncel görüntüleme ve laboratuvar raporları | Tanıyı ve hastalığın güncel durumunu doğrulayan belgeler |
Kılavuza göre eksik belgeyle yapılan başvurular değerlendirilmeden iade edilir. Bu nedenle özellikle epikrizin önceki tedavileri ve yanıtları ayrıntılı göstermesi, literatürün hastanın durumuyla doğrudan ilgili olması önemlidir.
Yurt Dışı İlaç Listesi ve Sorgulama
Uygulamada “yurt dışı ilaç listesi” denildiğinde iki farklı liste kastedilir. Birincisi TİTCK’nın Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesidir; bu listedeki etken maddeler, belirtilen koşullara uyulduğu sürece hasta bazında ayrı onay alınmadan kullanılabilir. İkincisi SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği eki olan Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesidir (SUT EK-4/C); bu liste, yurt dışından temin edilen ilaçların SGK tarafından hangi koşullarla ödeneceğinin belirlenmesinde esas alınır. Her iki liste de sık güncellendiği için başvuru tarihindeki güncel hâli kontrol edilmelidir.
Süreler, Devam Başvurusu ve Acil Durumlar
- Geriye dönük başvuru: İzin alınmadan başlanmış tedaviler için geriye dönük başvurular, tıbbi acil durumlar dışında değerlendirilmez (Yönetmelik m. 7/3). Hasta ilacı kendi imkânıyla yurt dışından getirip tedaviye başlarsa, sonradan onay ve SGK ödemesi almak çok güçleşir.
- Devam başvurusu: Tedavinin devamı için başvuru, mevcut onayın son ayı içinde yapılır.
- Sonlandırma: Tedavi sona ererse hekim 5 iş günü içinde TİTCK’ya bildirim yapar.
- Tıbbi acil durum: Kılavuz, başlangıcından itibaren 24 saat içinde müdahale gerektiren veya gecikmenin hayatı ya da sağlığı tehlikeye atacağı durumları tıbbi acil durum olarak tanımlar. Bu hâllerde hastaneler toplu temin başvurusu yapabilir.
Yurt Dışından Getirilen İlacı SGK Öder mi?
TİTCK onayı ilacın kullanılmasına izin verir; ödeme SGK’nın ayrı bir kararıdır. Yurt dışından temin edilen bir ilaç SUT EK-4/C listesinde yer alıyor ve SUT’taki koşullar sağlanıyorsa SGK tarafından ödenebilir. Listede yoksa veya koşullar sağlanmıyorsa, hasta SGK’ya yazılı başvuru yaparak ilacın karşılanmasını isteyebilir; ret veya 60 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde iş mahkemesinde dava açılabilir (7036 s. Kanun m. 4).
Azimli Çilingir, SUT’un ücretsiz sağlık hizmetlerinin kapsamını fiilen belirleyen düzenleme olduğunu ve listede yer almayan tedavilerin kapsam dışında bırakılmasının hastalara ciddi mali yük getirebildiğini vurgular. Kabakçı da ölçütün hekimin tıbbi gereklilik değerlendirmesi olması gerektiğini savunur. Mahkemeler de yurt dışından getirilen ilaçlarda, ilacın hayati ve muadilsiz olduğunun üniversite hastanesi raporu ve bilirkişi incelemesiyle ortaya konmasını aramaktadır. Ayrıntılar için kanser ilacı davası rehberimize bakabilirsiniz.
Yurt Dışı İlaç Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılır?
- Bilimsel gerekçeli yeniden başvuru: Ret gerekçesi incelenerek eksik belge veya literatür tamamlanır.
- İptal davası: TİTCK’nın ret kararı idari işlem olduğundan tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir ve yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m. 7, 27).
- SGK ödeme reddi: İlaç onaylandığı hâlde SGK ödemiyorsa, uyuşmazlık iş mahkemesinde çözülür. Ayrıntılar için görevli mahkeme yazımıza bakabilirsiniz.
- Erken erişim programı: Ruhsat sürecindeki bazı ilaçlar için TİTCK’nın insani amaçlı erken erişim programları da hekim tarafından değerlendirilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışı ilaç başvurusu nasıl yapılır?
Tedaviyi yürüten hekim, üçüncü basamak hastaneden alınan üç hekim imzalı sağlık kurulu raporu, Bilgilendirilmiş Hasta Olur Formu, epikriz ve bilimsel literatürle TİTCK’ya elektronik başvuru yapar. Onay sonrası ilaç yetkili tedarikçiler aracılığıyla temin edilir.
Yurt dışı ilaç başvurusunu hasta yapabilir mi?
Hayır. Başvuruyu tedaviyi yürüten hekim yapar. Hasta ve yakınlarının görevi, olur formunu imzalamak ve gerekli tıbbi belgelerin hazırlanmasına destek olmaktır.
Yurt dışı ilaç temini ne kadar sürer?
Süre, başvurunun eksiksizliğine, komisyon ve kurul değerlendirmesine ve ilacın tedarik durumuna bağlıdır. Tıbbi acil durumlarda hastanelerin toplu temin başvurusu daha hızlı sonuçlanabilir.
Yurt dışı ilaç listesi nedir?
TİTCK’nın Ek Onay Alınmadan Kullanılabilecek Yurt Dışı Etkin Madde Listesi ve SGK’nın SUT EK-4/C Yurt Dışı İlaç Fiyat Listesi olmak üzere iki ayrı liste vardır. İlki kullanım iznini, ikincisi SGK ödemesini ilgilendirir.
İlacı yurt dışından kendim getirirsem SGK öder mi?
İzin alınmadan başlanan tedaviler için geriye dönük başvurular, tıbbi acil durumlar dışında değerlendirilmez. Bu nedenle tedaviye başlamadan önce hekim aracılığıyla başvuru yapılmalıdır.
Yurt dışından getirilen ilacı SGK ödemezse ne yapılır?
SGK’ya yazılı başvuru yapılır; ret veya 60 gün içinde cevap verilmemesi hâlinde iş mahkemesinde ihtiyati tedbir talepli dava açılabilir.
Yurt Dışı İlaç Bedelinin SGK Tarafından Karşılanması Başvuru Dilekçesi Örneği
Aşağıdaki örnek, TİTCK onayıyla yurt dışından temin edilen bir ilacın bedelinin SGK tarafından karşılanması için yapılacak başvuru dilekçesinin genel şablonudur.
Aşağıdaki dilekçe örneği genel bilgilendirme amaçlıdır; her dosyanın koşulları farklı olduğundan dilekçenin somut olaya göre düzenlenmesi gerekir.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
........ SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ'NE
BAŞVURAN : Ad Soyad (T.C. Kimlik No: ...........)
ADRES : ...........
KONU : TİTCK onayı ile yurt dışından temin edilen ........ etken maddeli ........ isimli ilacın bedelinin Kurumunuzca karşılanması talebidir.
AÇIKLAMALAR :
1. ........ tanısıyla ........ Üniversitesi Hastanesinde tedavi görmekteyim. Türkiye’de ruhsatlı / piyasada bulunan ilaçlarla yapılan tedavilere rağmen hastalığım ilerlemiştir.
2. Hastanemizin üç uzman hekim imzalı ../../2026 tarihli sağlık kurulu raporu ile ........ ilacının tedavim için zorunlu olduğu belirlenmiş, tedaviyi yürüten hekimimin başvurusu üzerine Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ../../2026 tarihli yazı ile ilacın yurt dışından teminine onay vermiştir.
3. İlacın bedeli tarafımca karşılanamayacak düzeydedir. Anayasa m. 17, 56 ve 60 ile 5510 sayılı Kanun m. 63 uyarınca ilacın bedelinin tedavi süresince Kurumunuzca karşılanmasını, ret hâlinde gerekçesinin yazılı olarak bildirilmesini talep ederim.
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ........ ilacının bedelinin tedavi süresince Kurumunuzca karşılanmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. ../../2026
Ad Soyad
İmza
EKLER :
1. Sağlık kurulu raporu
2. TİTCK onay yazısı
3. Reçete ve epikriz
4. Fatura veya proforma (varsa)Not: Bu dilekçe örneği bilgilendirme amaçlıdır. Başvurunun evrak kayıt numarasını almayı unutmayın; ret veya 60 günlük sürenin dolması hâlinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
Kanser İlacı Davası Rehberi: Tüm Yazılar
- Kanser İlacı Davası: SGK Karşılamazsa Ne Yapılır? (ana rehber ve dava dilekçesi)
- SGK Kanser İlacı Başvurusu ve Başvuru Dilekçesi
- Kanser İlacı Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Kanser İlacı Davasında İhtiyati Tedbir ve Deliller
- Akıllı İlaç Nedir? Kanser Tedavisinde Akıllı İlaçlar ve SGK
- Endikasyon Dışı İlaç Başvurusu Nasıl Yapılır?
- İstanbul SGK Kanser İlacı Avukatı
- Dava Kaybedilirse Tedbirle Ödenen İlaç Bedeli Geri İstenir mi?
- Kendi Parasıyla Alınan İlaç Bedeli ve Mirasçıların Hakları
- Kanser İlacı Davası Ne Kadar Sürer?
Kaynakça
- Yurt Dışından İlaç Temini Yönetmeliği, RG 03.02.2023, S. 32093.
- TİTCK, Yurt Dışından İlaç Temini Kılavuzu, Revizyon 12 (13.02.2024).
- Azimli Çilingir, Gülcan: “Ücretsiz Sağlık Hizmetlerinde Sağlık Uygulama Tebliği’nin Rolü”, Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11, S. 2, 2025, s. 691-717.
- Kabakçı, Mahmut: “Sağlık Uygulama Tebliğinde Sağlık Hakkı”, Çalışma ve Toplum, C. 3, S. 74, 2022, s. 1769-1796.
- 5510 sayılı Kanun m. 63; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 4; 2577 sayılı İYUK m. 7, 27; Sağlık Uygulama Tebliği EK-4/C.
