Adli Tatilde Boşanma Davaları Görülür mü?

Evet, mümkündür — ancak otomatik değildir. Kural olarak adli tatilde boşanma davaları görülmez; fakat HMK m. 103/1-h kapsamında mahkemeye sunulacak gerekçeli bir “ivedilik ve öne alım” talebi kabul edilirse, anlaşmalı boşanma duruşması adli tatil içinde de yapılabilir ve karar verilebilir. Dava açmak ise yılın her günü serbesttir.

Adli Tatil Nedir ?

Adli tatil, yargı teşkilatının nefes aldığı yasal bir ara dönemdir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu‘nun 102. maddesi gereği her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta biter; 1 Eylül’de yeni adli yıl açılır.

Yaygın kanının aksine bu dönemde adliyeler kapanmaz. Adalet hizmeti kesintiye uğramayacağı için:

• Nöbetçi mahkemeler acil ve kanunda sayılan işlere bakmaya devam eder,
• Tevzi büroları ve UYAP üzerinden dava açmak, harç yatırmak, dilekçe sunmak 7 gün 24 saat mümkündür,
• Yalnızca duruşma trafiği yavaşlar; rutin ve kapsamlı inceleme gerektiren dosyalar (ör. çekişmeli boşanmalar, mal rejimi tasfiyeleri) yeni adli yıla ertelenir.

Yani soru “adliye açık mı?” değil; “benim dosyam bu dönemde duruşmaya alınır mı?” sorusudur.

Adli Tatilde Boşanma: Süreler İşler mi, Dava Açılabilir mi?

Dava açmak serbesttir. İster anlaşmalı ister çekişmeli olsun, boşanma davanızı adli tatilde de UYAP üzerinden veya adliyeden açabilir, harcınızı yatırıp dilekçenizi sunabilirsiniz. Tatil yalnızca duruşma trafiğini yavaşlatır, dava açma hakkınızı etkilemez. Duruşmanın adli tatil içinde görülmesi ise hâkimin, tarafların sunduğu somut gerekçeye (yurt dışına dönüş, tayin, iptal edilemez seyahat vb.) dayanarak dosyayı “ivedi iş” saymasına bağlıdır.

HMK 103. madde, adli tatilde görülebilecek işleri tek tek sayar ve bu listede “anlaşmalı boşanma” ifadesi yer almaz. Birçok kaynağın “adli tatilde boşanılmaz” demesinin nedeni maddenin bu şekilde düz okunmasıdır. Oysa aynı maddenin (h) bendi, kanunda ivedi olduğu belirtilen işlerin yanında, taraflardan birinin talebi üzerine mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işlerin de adli tatilde görüleceğini düzenler.

Kilit nokta budur: İvedilik, talep edilir ve hâkim tarafından takdir edilir. Mahkemeyi aciliyet konusunda ikna edebilen taraf, adli tatil “duvarını” hukuka uygun biçimde aşabilir.

Süreler uzayabilir. HMK m. 104 gereği, adli tatile tabi işlerde cevap veya istinaf gibi yasal sürelerin son günü tatil dönemine rastlarsa, süre tatilin bitiminden itibaren bir hafta uzar; yani son gün 7 Eylül’e ötelenir. Bu, sürelerin tamamen durduğu anlamına gelmez — yalnızca tatile denk gelen son gün için koruma sağlar.

Anlaşmalı boşanma istisnadır. Taraflar her konuda uzlaşmış, protokol eksiksiz hazırlanmışsa, nöbetçi aile mahkemesine HMK m. 103/1-h’ye dayanan gerekçeli bir “ivedi inceleme ve öne alım” talebi sunulabilir. Hâkim talebi kabul ederse duruşma adli tatil içinde yapılır ve boşanma tatil bitmeden sonuçlandırılabilir.

Nafaka ve velayet bekletilmez. Tedbir nafakası, iştirak nafakası veya velayete ilişkin acil talepler ivedi işlerden sayıldığından, mahkeme bu konularda adli tatilde de ara karar verebilir.

Dosyanızın türüne ve bulunduğu aşamaya göre en doğru yol haritası değişeceğinden, süreci Türkiye Barolar Birliği’ne kayıtlı bir avukatla birlikte planlamanız hak kaybını önleyecektir.

Adli Tatilde Boşanma Davalarında Süreler İşler mi?

Boşanma davalarında bütün süreler adli tatilde durmaz. Kanunda açıkça belirtilen bazı usul işlemleri bakımından süreler işlemeye devam ederken, bazı süreler ise adli tatil nedeniyle uzar.

Örneğin;

• Cevap dilekçesi verme süresi,
• İstinaf başvurusu süresi,
• Temyiz başvurusu süresi,

adli tatil hükümlerinden etkilenen süreler arasındadır. Bu sürelerin son günü adli tatil dönemine rastlarsa, süre kendiliğinden adli tatilin sona ermesini izleyen yasal uzama süresinin sonuna kadar devam eder.

Buna karşılık kanunda adli tatilde görülmeye devam edeceği belirtilmeyen iş ve işlemler bakımından duruşmalar çoğunlukla adli tatil sonrasına bırakılır.

HMK’nun 104.maddesi gereği ‘’Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır.’’

Adli Tatilde Boşanma Davası Görülür mü?

Kural olarak çekişmeli boşanma davalarının duruşmaları adli tatil döneminde yapılmaz. Ancak bu durum, davanın tamamen durduğu anlamına gelmez. Dosyada tebligat işlemleri yapılabilir, dilekçeler sunulabilir ve usule ilişkin birçok işlem gerçekleştirilebilir. Buna karşılık acil nitelik taşıyan bazı aile hukuku uyuşmazlıkları adli tatilde de görülmeye devam eder.

Adli Tatilde Boşanma Dosyasında Yapılabilecek İşlemler

Adli tatil, dava açılmasına veya dosyada işlem yapılmasına engel değildir. Boşanma dosyasında aşağıdaki işlemler bu dönemde de gerçekleştirilebilir:

• Boşanma davası açılması,
• Karşı dava açılması,
• Cevap dilekçesi verilmesi,
• İstinaf başvurusu yapılması,
• Temyiz başvurusu yapılması,
• Dosyanın yenilenmesi,
• Gerekçeli kararın tebliği,
• Tebligat işlemlerinin yürütülmesi,
• Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi,
• Dosyanın Yargıtay’a gönderilmesi,
• Başka bir mahkemeye gönderme işlemleri.

Dolayısıyla adli tatilde mahkemeler tamamen kapanmadığı gibi dosyalar üzerinde birçok usul işlemi yapılmaya devam eder. Bu konuya ilişkin detaylı açıklamaya buradan ulaşabilirsiniz.

Adli Tatilde Boşanma Kararı Kesinleşir mi?

Boşanma kararının kesinleşmesi, adli tatilin varlığına değil; kanun yolu süresinin hangi tarihte sona erdiğine bağlıdır.

Anlaşmalı Boşanma Adli Tatilde Kesinleşir mi?

Anlaşmalı boşanma davalarında da kesinleşme bakımından aynı usul kuralları uygulanır. Tarafların feragat veya kanun yolundan vazgeçme durumları dışında, kararın kesinleşmesi yine tebligat tarihi ve kanun yolu süresine göre belirlenir.

Aile Mahkemesi tarafından verilen gerekçeli boşanma kararı davalıya 15 Temmuz tarihinde tebliğ edilmiş olsun. Boşanma kararına karşı istinaf başvurusu için öngörülen iki haftalık süre normal şartlarda 29 Temmuz tarihinde sona erecektir. Ancak bu tarih adli tatil dönemine rastladığından, istinaf süresi adli tatilin sona ermesini izleyen kanuni uzama süresinin sonuna kadar devam eder. Bu nedenle taraf bu tarihe kadar istinaf başvurusu yapabilir. Süresi içinde istinaf yoluna başvurulmazsa boşanma kararı, uzayan sürenin bitimini takip eden gün kesinleşir.

Adli Tatilde Boşanma Davası Açılabilir mi?

Evet. Adli tatil boyunca boşanma davası açılmasının önünde herhangi bir hukuki engel bulunmamaktadır.

Örneğin bir eş, 25 Temmuz tarihinde aile mahkemesinde boşanma davasını açabilir. Dava kayda alınır, harç ve giderler yatırılır, dava dosyası oluşturulur ve gerekli tebligat işlemleri başlatılır. Ancak çekişmeli davanın ilk duruşma günü çoğunlukla adli tatil sonrasına verilir.

Bu nedenle adli tatil, dava açılmasını değil yalnızca duruşmaların planlanmasını etkileyen bir dönemdir.

Adli Tatilde Anlaşmalı Boşanma Yapılabilir mi?

Evet. Anlaşmalı boşanma davaları, tarafların talep etmesi ve mahkemenin uygun görmesi hâlinde adli tatilde de duruşmaya alınabilir.

Eşler boşanma protokolünü hazırlayıp davalarını Ağustos ayında açmış ve birlikte adli tatilde duruşma yapılmasını talep etmiş olsun. Mahkeme bu talebi uygun görürse duruşma adli tatil içinde gerçekleştirilebilir. Hakim tarafları bizzat dinledikten sonra protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verebilir.

Bu nedenle özellikle kısa sürede boşanmayı hedefleyen taraflar açısından anlaşmalı boşanma davaları adli tatilde de sonuçlandırılabilmektedir.

Adli Tatilde Boşanmanın 4 Şartı

1. Pürüzsüz Bir Protokol

Nöbetçi hâkim, genellikle dosyanın asıl hâkimi değildir ve önüne gelen işi “tek bakışta karara bağlanabilir mi?” gözüyle değerlendirir. Protokolde;

• velayet ve kişisel ilişki günleri net takvimle yazılmışsa,
• iştirak/yoksulluk nafakası rakam ve artış oranıyla belirlenmişse,
• mal ve eşya paylaşımı “aramızda hallederiz” gibi muğlak ifadeler olmadan kalem kalem düzenlenmişse,

dosya “ivedi görülebilir iş” niteliği kazanır. Tek bir belirsiz cümle, dosyanın Eylül’e bırakılması için yeterli gerekçedir. Adli tatilde hak kaybı yaşamamak için sürecinizi birlikte planlayalım.

2. Her İki Eşin de Duruşmada Bizzat Bulunabilmesi

Anlaşmalı boşanmada hâkim tarafları yüz yüze dinlemek zorundadır; yalnızca avukatların katılımıyla boşanma kararı verilemez. Adli tatilde kısa vadeli bir duruşma günü istiyorsanız, iki tarafın da o gün adliyede hazır olacağını fiilen garanti edebilmelisiniz. (Bazı mahkemeler SEGBİS ile katılıma izin verebilir; ancak buna güvenmeden planlama yapmak gerekir.)

Örneğin Mart ayında çekişmeli boşanma davası açan çift, Temmuz sonunda uzlaşıyor. Yeni bir dava açmalarına gerek yok: mevcut dosyaya protokol + davanın anlaşmalıya çevrildiğine dair beyan + ivedilik talebi sunuluyor. Uygulamada nöbetçi mahkemeler, uzlaşmış tarafları geri çevirmemek adına bu talepleri çoğunlukla olumlu karşılar ve dosya adli tatilde tek celsede kapanır.

3. Gerekçeli ve Belgeli “Öne Alım” Dilekçesi

Mahkeme, duruşmayı adli tatile kendiliğinden almaz. Dava açıldıktan sonra (veya tensip zaptıyla birlikte) UYAP üzerinden HMK 103/1-h’ye dayanan, somut belgelerle desteklenmiş bir ivedilik dilekçesi sunulmalıdır. Uygulamada en çok kabul gören gerekçeler:

• Yurt dışında yaşayan eşin yıllık izninin bitmesi (uçak bileti + çalışma/oturum belgesi),
• Tayin veya atama nedeniyle şehir/ülke değişikliği (atama yazısı),
• Ertelenemez, belgeli iş veya eğitim programı,
• Sağlık nedeniyle planlanmış tedavi takvimi.

“Bir an önce boşanmak istiyoruz” tarzı soyut ifadeler tek başına yeterli değildir; belge, tarih ve zorunluluk üçlüsü aranır. Örneğin Ayşe ve Emre, Almanya’da yaşayan Türk vatandaşları. 25 Temmuz’da izin için Türkiye’ye geliyorlar; dönüş biletleri 24 Ağustos’a. 28 Temmuz’da UYAP’tan davayı açıp protokolü yüklüyorlar; aynı gün dönüş biletlerini ve işveren yazılarını ekleyerek öne alım talebinde bulunuyorlar. Hâkim 5 Ağustos’a duruşma veriyor; taraflar duruşma sonrası feragat dilekçesi sunuyor ve Türkiye’den ayrılmadan kesinleşmiş boşanma kararıyla dönüyorlar. Boşanma davanız adli tatile denk geldiyse, dosyanıza özel yol haritası için WhatsApp’tan hemen yazın.

4. Hâkimin Takdiri

Dosya kusursuz olsa bile nihai söz hâkimindir. Nöbetçi mahkemenin o haftaki iş yükü, kâtip ve mübaşir kadrosunun izin durumu gibi fiilî etkenler sonucu etkileyebilir. Bu nedenle talebin doğru zamanda, doğru kaleme ulaştırılması ve kalemle usulüne uygun iletişim kurulması, teoriden çok pratiğe dayanan belirleyici bir aşamadır.

Karşılaştırma Tablosu: Normal Dönem vs. Adli Tatil

Adli Tatilde Görülmeye Devam Eden Davalar ve İşlemler

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca aşağıdaki işler adli tatilde de görülebilir:

• İhtiyati tedbir talepleri ve bu kararlara yapılan itirazlar,
• İhtiyati haciz işlemleri,
• Delil tespiti talepleri,
• Nafaka davaları,
• Velayete ilişkin davalar,
• Soybağının kurulması veya reddine ilişkin davalar,
• Çocuk kaçırılmasına ilişkin davalar,
• Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalar,
• Keşif işlemleri,
• Çekişmesiz yargı işleri,
• Gecikmesinde sakınca bulunan veya kanunen ivedi kabul edilen işler.

Bu nedenle özellikle çocukların korunması veya eşin ekonomik güvenliğinin sağlanması amacıyla istenen tedbirler adli tatilde de mahkeme tarafından değerlendirilebilir.

Boşanma Davanız Adli Tatile mi Denk Geldi? Adli tatilde duruşma alınıp alınamayacağı, sürelerin nasıl işlediği ve ivedilik talebinin nasıl hazırlanacağı dosyanızın durumuna göre değişir. Sorunuzu iletin, size özel yol haritasını birlikte belirleyelim. WhatsApp’tan Hemen Ulaşın

Örnek Dilekçe (Bilgilendirme Amaçlı)

Her dosyanın dinamiği farklıdır; aşağıdaki taslak fikir vermek içindir ve bir hukukçu denetiminden geçmeden mahkemeye sunulmamalıdır.

… AİLE MAHKEMESİNE

Dosya No: 2026/… E.

Konu: Davamızın HMK m. 103/1-h uyarınca ivedi işlerden sayılarak duruşmanın adli tatil dönemi içinde bir güne alınması talebidir.

Açıklamalar:

1. Taraflar, serbest iradeleriyle imzaladıkları ve dava dilekçesi ekinde sunulan protokolle boşanmanın tüm hukuki ve mali sonuçlarında eksiksiz mutabık kalmıştır.
2. Davacı/davalı, … ülkesinde ikamet edip çalışmakta olup yıllık izni …/…/2026 tarihinde sona ermekte ve bu tarihte dönüş zorunluluğu bulunmaktadır (Ek-1: dönüş bileti, Ek-2: çalışma belgesi).
3. Duruşmanın yeni adli yıla bırakılması hâlinde tarafların bizzat hazır bulunması fiilen imkânsızlaşacak, bu durum telafisi güç mağduriyet doğuracaktır.

Sonuç ve Talep: Açıklanan nedenlerle davamızın ivedi işlerden sayılmasına ve duruşma gününün adli tatil içinde yakın bir tarihe alınmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederiz.

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Anlaşmalı boşanmanın adli tatilde sonuçlanması bir şans işi değil, planlama işidir. Formül nettir: kusursuz protokol + belgeli ivedilik gerekçesi + doğru zamanlanmış öne alım talebi + fiilî kalem takibi. Bu dört ayak eksiksiz kurulduğunda, mahkemelerin görece sakin olduğu yaz dönemi, hayatınızın bu zorlu eşiğini hızlı ve hasarsız kapatmanız için avantaja bile dönüşebilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınız için mutlaka bir aile hukuku avukatından profesyonel destek alınız.