Kanser teşhisi almak, hastalar ve yakınları için yaşamın her alanını etkileyen ciddi bir durumdur. Bu süreçte hastaların hayatını doğrudan etkileyen bir konu da, tedavide kullanılan kanser ilaçlarının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanıp karşılanmadığıdır. Özellikle yeni nesil akıllı kanser ilaçları ve immunoterapi ilaçları, yüksek maliyetleri nedeniyle SGK kapsamına girmeyebiliyor. Bu durum, hastaların hem tedavilerini aksatmalarına hem de yaşam haklarının riske girmesine yol açıyor. Peki, SGK kanser ilacını karşılamadığında ne yapılabilir ve kanser ilacı dava süreci nasıl işler? Kanser ilacı dava sürecinde doğru adımların atılması, tedavinin aksamasını önler. Bu rehberde tüm detaylarıyla anlatıyoruz.
SGK Tarafından Ödenmeyen Kanser İlaçları: Genel Durum
SGK, her yıl güncellenen ilaç ödeme listesi kapsamında kanser ilaçlarının ödenip ödenmeyeceğini belirli kriterlere göre değerlendirir. Özellikle Keytruda, Opdivo, Tecentriq, Enhertu, Zejula, Trodelvy, Altuzan, Herceptin, Mabthera ve Lonsurf gibi akıllı ilaçlar yüksek maliyetlerinden dolayı ödenmeyebilir.
SGK, bazı ilaçlar için “maliyet etkinliği” adı verilen kriteri uygulayarak ödemeyi reddedebilir. Bu nedenle, kanser hastaları için tedavi sürecinin kesintiye uğramaması amacıyla hukuki süreç başlatmak gereklidir. SGK’nın karşılamadığı ilaçlar için açılacak kanser ilacı dava talepleri, genellikle ihtiyati tedbir içerir.

1. SGK Karşılamayan Kanser İlaçları ve Güncel Fiyatlar
SGK’nın geri ödeme listesinde yer almayan bazı kanser ilaçları, özellikle immunoterapi ve akıllı ilaçlar, hastaların bütçesini ciddi şekilde zorlayabilir. İşte en sık kullanılan ve SGK tarafından karşılanmayan ilaçlardan bazıları:
- Keytruda (Pembrolizumab) – Yaklaşık 68.522 TL
- Opdivo (Nivolumab) – Yaklaşık 62.123 TL
- Tecentriq (Atezolizumab) –Yaklaşık92.272TL
- Trodelvy (Sacituzumab govitecan) – Yaklaşık 53.148 TL
- Pimreva (Alpelisib) – Yaklaşık 105.547 TL (aylık doz)
- Enhertu (Trastuzumab Deruxtecan) – Yaklaşık 1.885.150 TL (yıllık doz)
- Zejula (Niraparib) – Yaklaşık 100.458 TL
- Altuzan (Bevacizumab) – Yaklaşık 16.342 TL
- Herceptin (Trastuzumab) – Yaklaşık 9.524 TL
- Mabthera (Rituximab) – Yaklaşık 21.700 TL
Bu ilaçların maliyetleri, SGK tarafından karşılanmadığı takdirde hastaların maddi olarak erişmesini imkânsız hale getirebilir. Bu yüzden hukuki süreçlerin doğru şekilde işletilmesi, hastaların yaşam hakkı ve tedavisinin kesintisiz devamı için kritik öneme sahiptir.
Kanser İlacı Dava Süreci
A) SGK’ya İlk Başvuru
Kanser ilacınız SGK tarafından ödenmiyorsa, dava açmadan önce mutlaka SGK’ya ilk başvuru yapılmalıdır. Bu başvuru, dava şartı olarak kabul edilir. Başvurmazsanız davanız reddedilir.
SGK Başvurusu İçin Gereken Belgeler
Başvurunuzun eksiksiz ve hızlı bir şekilde işleme alınabilmesi için aşağıdaki belgelerin hazırlanması büyük önem taşımaktadır. Kanser ilaçlarıyla ilgili süreçte saatlerin bile kritik olduğu göz önünde bulundurularak, belgelerde eksiklik olmaması için titizlikle hareket edilmelidir:
- Tarih ve İmzalı Dilekçe: İlaçların neden zorunlu olduğuna dair açıklama içermelidir.
- Hastalığı Teşhis Eden Belgeler: Patoloji raporu ve ilgili tıbbi dökümanlar.
- Reçete ve İlaç Kullanım Raporu: “Aslı gibidir” onaylı versiyonları zorunludur.
(Özellikle Ankara İbni Sina Hastanesi bu hususa çok dikkat etmekte, eksiklik halinde dilekçeyi işleme koymayıp reddedebilmektedir. Bu durum ciddi zaman kaybına yol açar.) - İletişim Bilgileri: Başvuru şahsen yapılıyorsa davacının iletişim bilgileri; avukat aracılığıyla yapılıyorsa vekâletnamede yer alan bilgiler yeterlidir.
- Sağlık Bakanlığı Tıbbi Cihaz ve İlaç Kurumu Onay Raporu: Zorunlu belgedir.
- Tetkik ve Muayene Belgeleri: Gittiğiniz hastanelere ait raporlar, reçeteler ve ilaçların hayati önem taşıdığına dair doktor görüşleri.
- İlacın muadilinin bulunmadığı ve kullanılmazsa yaşamı tehdit edeceğine ilişkin rapor alınması çok önemlidir.
- PDL-1 seviyesini gösteren biyopsi raporu (ihtiyari).
- Uzman mütalaası (ihtiyari).
- Yurtdışı uygulamalarına dair örnekler (ihtiyari).
Önemli Not: SGK’ya yapılacak ilk başvuruda, reçete, ilaç kullanım raporu (aslı gibidir) ve Sağlık Bakanlığı Tıbbi Cihaz ve İlaç Kurumu Onay Raporu mutlaka dosyada yer almalıdır. Eksiklik halinde başvuru reddedilebilir ve bu durum telafisi güç gecikmelere yol açar.
Not: Başvuru sırasında talebin kesintisiz ve tüm tedavi süreci için geçerli olması önemlidir.
Hakkınızı kaybetmeyin, dava açmadan önce arayın!
Şimdi WhatsApp’tan yazın
B) Başvuru Reddedilirse Ne Yapılır?
SGK çoğu zaman yüksek maliyetli kanser ilaçlarını reddeder. Bu durumda yapılacak adımlar:
- Red kararını aldıktan sonra iş mahkemesinde kanser ilacı davası açmak
- Dava dilekçesinde, ilacın kesintisiz olarak SGK tarafından karşılanmasını talep etmek
- Gerektiğinde ihtiyati tedbir talebinde bulunmak
- SGK ret cevabı sonrası kanser ilacı davası açmak, hukuki bir hak arama yoludur.
Önemli: Kanser ilacı davası açarken İdare mahkemesi veya iş mahkemesi seçimi, SGK statünüze göre değişebilir.
C) Dava Dilekçesinde Dikkat Edilecek Hususlar
Kanser ilacı dava dilekçesinde hastalığın tıbbi durumu detaylı şekilde açıklanmalıdır. Dava dilekçesinde yer alması gereken önemli unsurlar:
- İlacın yaşam ve sağlık hakkı açısından zorunlu olduğu vurgusu
- Tedavinin aksaması durumunda ortaya çıkabilecek hayati riskler
- Kanser ilacı dava dilekçesinde doktor raporları ve reçeteler mutlaka yer almalıdır.
- Yurtdışı uygulama örnekleri ve bilimsel kanıtların eklenmesi
Not: Dilekçede çelişkili ifadeler olmamalı; talep net ve açık olmalıdır. SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için dava açmayı düşünüyorsanız, bu rehber size yol gösterebilir.
Dava açmadan çözüm arıyorsanız, profesyonel destek için tıklayın!
WhatsApp üzerinden hemen mesaj atın
D) İhtiyati Tedbir Talebi
Kanser tedavisinde tedavi sürecinin gecikmesi ölüm riski taşıyabilir. Bu nedenle dava sırasında ihtiyati tedbir talep etmek hayatî öneme sahiptir. Keytruda gibi akıllı ilaçlar için açılan kanser ilacı dava dosyaları örnek mahkeme kararlarıyla desteklenebilir.
İhtiyati tedbirin şartları:
- İlacın acil olarak temin edilmesi gerekiyor
- Tedavi sürecinin aksaması halinde hayati risk söz konusu
- Dava sonuçlanana kadar SGK’dan ilacın karşılanmasını sağlamak
Örnek: Pimreva, Keytruda, Opdivo gibi ilaçlar için ihtiyati tedbir kararı alındığında, SGK ilgili ilacı dava süresince temin etmekle yükümlüdür.
İhtiyati tedbir, hastaların tedavinin gecikmesi nedeniyle yaşam hakkının riske girmesi durumunda mahkemeden alınabilecek geçici bir karardır.
A) Teminatsız İhtiyati Tedbir
Hastanın mali durumu göz önüne alındığında, mahkeme çoğunlukla teminatsız olarak ihtiyati tedbir verebilir. Böylece dava sonuçlanana kadar ilaç SGK tarafından karşılanır.
B) Süre ve Uygulama
- Tedbir kararı genellikle 1 hafta içinde çıkar.
- SGK, mahkeme kararına uymak zorundadır; aksi durum yaşam hakkı ihlali anlamına gelir.
- Kanser ilacı dava süresinde tedavi kesintiye uğramaması için hızlı hareket etmek gerekir.
C) Örnek Kararlar
- Yargıtay 10. HD 31.03.2022: Kanser ilacının bedelinin ödenmemesi durumunda hastanın sağlık hakkı ihlal edilir.
- AİHM, A.A/Türkiye Başvurusu (50624/19): Yaşam hakkı riske giren başvurucunun ilacının temin edilmesi gerektiğine karar vermiştir. Başvurucunun tedavisi için … öneme sahip ilacın temini için daha önce iş mahkemesine ve Anayasa
Mahkemesine yaptığı tedbir talepleri olumsuz sonuçlanmıştır. Bunun üzerine başvurucu AİHM başvurmak zorunda kalmıştır.
AİHM Başvurucunun yaşam hakkının riske girdiğini dikkate alarak, Başvurucunun herhangi bir kişisel masrafa maruz
kalmadan, Pembrolizumab etken maddeli … isimli ilacın tedavisinden faydalandırılması gerektiğini Hükümete bildirmiştir.
Tedbir talep eden taraf, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça
belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır (HMK. m.
390/3) ispat ölçüsü ise, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir …” (Yargıtay 15. HD, 06.07.2012, 4060/5172).- “…İhtiyati tedbir kararının kabul edilebilmesi bakımından tedbir isteyenin haklılığı konusunda tam kanaat değil, kuvvetle
muhtemel yaklaşık bir kanaatin yeterli olacağı öngörülmüştür. Davacının iddiasında haklılığını ispat konusunda “tapu ve
nüfus kaydı, mirasçılık belgesi, tanık beyanları, keşif, bilirkişi, yemin… gibi” delillere dayanıldığı dava dilekçesiyle sabittir.
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararının doğru ve yasal olduğu söylenemez…” (Yargıtay 1. HD, 10.01.2012, 436/7).- “…Salgın (pandemi) hastalık sebebiyle, kira sözleşme koşullarının (kira bedelinin) uyarlanmasına ilişkin açılan davada
şartların gerçekleşmesi durumunda ihtiyati tedbir kararı verilmesinin HMK m.389 vd. hükümlerine uygun olduğundan,…., kira bedelinin uyarlanması davasında, davanın ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği
gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf talebinin reddine ilişkin kararı yerinde değildir (Y. 3. HD. 04.06.2021 tarih ve 2021/3452 E, 2021/6001 K.).
E) Süreye Dikkat Etmek
SGK’ya başvuru yaptıktan sonra 2 ay içinde dava açılması gerekir. Bu süre, idare mahkemesi veya iş mahkemesi fark etmeksizin geçerlidir.
SGK kanser ilacı ödemesi için dava açmayı düşünüyorsanız, önce arayın!
Hemen WhatsApp’tan yazın

Öneriler:
- Ödenen ilaç masraflarını tazmin etmek için zamanaşımına dikkat edin (genellikle 5 yıl)
- Dava dilekçesini kısmi dava olarak açmak daha güvenlidir
- Faiz taleplerini sonradan ıslah ile eklemek mümkündür
- SGK’nın ödeme yapmadığı kanser ilaçları için dava açarken, bu duyuru size yardımcı olacaktır.
Emsal Mahkeme Kararları: Davalar Genellikle Kazanılıyor mu?
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçları için açılan davalarda, mahkemelerin hasta lehine verdiği kararlar oldukça önemlidir. Bu kararlar, hem mevcut davalar hem de yeni açılacak dosyalar için yol gösterici niteliktedir. Özellikle hayati öneme sahip akıllı ilaçlar ve immünoterapi tedavileriyle ilgili davalarda, mahkemeler çoğunlukla “yaşam hakkı”, “sosyal güvenlik hakkı” ve “adil yargılanma hakkı” çerçevesinde hastalar lehine hüküm kurmaktadır.
Kazanılmış Dava Örnekleri
Mahkemeler, ilacın hastanın yaşamı için zorunlu olduğuna, muadilinin bulunmadığına ve tedaviye olumlu katkı sağladığına kanaat getirerek SGK’yı ödeme yapmaya mahkûm eden birçok karar vermiştir. Öne çıkan bazı örnekler:
Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi, 2023/617 E., 2023/683 K.
Bu kararda, Keytruda (pembrolizumab) adlı ilacın hastanın yaşam süresini uzattığı ve tedavide bilimsel olarak fayda sağladığı tespit edilmiştir. Mahkeme, SGK’nın ilacı ödemesi gerektiğine hükmetmiş ve özellikle “yaşam hakkı” ile “sosyal güvenlik hakkı” vurgusu yapmıştır.
İzmir BAM 10. HD., E. 2020/61 K. 2020/222
Davacı için pembrolizumab ilacının bedelinin SGK tarafından ihtiyati tedbirle karşılanmasına karar verilmiştir. Bu karar, dava sonuçlanmadan önce bile SGK’nın ödeme yapmak zorunda kalabileceğini göstermektedir.
Endikasyon Dışı Onay Olmadan Kazanılan Davalar
Bazı kararlarda, TİTCK onayı bulunmasa bile, ilacın bilimsel etkinliği ve hastaya özgü durumu dikkate alınarak SGK’ya ödeme yükümlülüğü getirilmiştir. Mahkemeler, hastanın hekimine güvenerek önerilen tedavinin kamu güvencesiyle sağlanması gerektiğini kabul etmiştir.
Yargıtay 10. HD 2021/9377 E – 2022/4747 K sayılı ilamı
Bu kapsamda yapılacak araştırmalar sonucunda; davaya konu ilacın anılan hastalığın iyileşmesi için tedavisinde kullanılmasının hayati öneme haiz ve zorunlu olduğu sonucuna varıldığı taktirde ise ilaç bedelinin uygunluğu yönünden ve katkı payını da irdeleyecek biçimde denetime elverişli hesap raporu alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.
SGK Kanser İlacı Dava Sürecinde Sık Sorulan Sorular
1. SGK kanser ilaçlarını neden ödemiyor?
SGK, ilaçların maliyet etkinliği ve tedavi gerekliliği kriterlerini değerlendirerek ödemeyi reddedebilir.
2. Hangi ilaçlar SGK tarafından çoğunlukla karşılanmıyor?
Pimreva, Opdivo, Tecentriq, Enhertu, Zejula, Trodelvy, Altuzan, Herceptin, Mabthera, Lonsurf gibi yüksek maliyetli akıllı ilaçlar.
3. SGK İlacı Ödemeyi Reddettiyse Ne Yapmalısınız?
Red cevabı aldıktan sonra 2 ay içinde iş mahkemesine dava açmak gereklidir.
4. İhtiyati tedbir nedir ve ne işe yarar?
İhtiyati tedbir, dava sonuçlanana kadar ilacın kesintisiz olarak SGK tarafından temin edilmesini sağlar.
5. Endikasyon dışı ilaç başvurusu şart mı?
Her ilaç için gerekli değildir; sadece bazı mahkemeler tarafından talep edilebilir.
Kanser İlaçları İçin SGK Dava Süreci Örnekleri
Aşağıda SGK tarafından karşılanmayan ilaçlar için açılan başarılı dava örnekleri yer almaktadır:
- Pimreva (Alpelisib): Tedavi süreci kesintiye uğramaması için ihtiyati tedbirle dava açılmış ve SGK ilacı temin etmiştir.
- Keytruda (Pembrolizumab): AİHM örnekleri ve yerel mahkeme kararlarıyla ilacın SGK tarafından karşılanması sağlanmıştır.
- Opdivo (Nivolumab) ve Tecentriq (Atezolizumab): Yüksek maliyetli ilaçlar, dava yoluyla SGK tarafından temin edilmiştir.
SGK’nın Karşılamadığı Kanser İlaçlarında Geri Ödeme Davaları ve Emsal Kararlar
SGK tarafından karşılanmayan kanser ilaçları, birçok hasta için hayati bir sorun teşkil etmektedir. Bu durum karşısında, hastalar yasal haklarını kullanarak dava açabilir ve ilacın tedavi süresince kesintisiz olarak karşılanmasını talep edebilirler. Hukuki süreçte en etkili yöntem, ihtiyati tedbir ve emsal mahkeme kararlarına dayalı dava stratejileri kullanmaktır. Tecentriq veya Opdivo gibi pahalı ilaçlar için açılan kanser ilacı dava süreçleri karmaşık olabilir.
Kanser İlaçları İçin Emsal Mahkeme Kararları
- Keytruda (Pembrolizumab): Açılan davalarda mahkemeler, ilacın bilimsel olarak etkinliği ve yaşam süresi üzerindeki etkisini dikkate alarak SGK’yı ödeme yapmaya zorlamıştır. Bu kararlar, diğer Keytruda kullanıcıları için yol gösterici niteliğindedir.
- Tecentriq (Atezolizumab): Mahkemeler, dava süresince tedavinin aksamasını önlemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı vermektedir. Bu sayede hastalar, tedaviye ara vermeden devam edebilmektedir.
- Mabthera (Rituximab): Bu ilaca ilişkin davalarda mahkemeler, yaşam hakkı ve sosyal güvenlik hakkı gerekçesiyle ilacın SGK tarafından karşılanması yönünde karar vermiştir. Emsal kararlar, benzer durumdaki diğer hastalar için de yol gösterici olmuştur.
Bu tür emsal kararlar, SGK’nın karşılamadığı ilaçlar için dava açacak hastalar açısından kritik öneme sahiptir. Tedavinin kesintisiz sürdürülmesi, hastanın yaşam hakkının korunması ve yasal süreçlerin hızlandırılması açısından, mahkeme kararlarına dayalı stratejiler büyük fark yaratır.
Özet ve Öneriler
- SGK’ya başvurmadan dava açamazsınız. İlk başvuru şarttır.
- Belgelerin eksiksiz ve net olması davanın hızlı ilerlemesini sağlar.
- İhtiyati tedbir talebi ile tedavi sürecini aksatmadan devam ettirebilirsiniz.
- Dava süresinde süreye dikkat edin, zamanaşımı haklarınızı etkileyebilir.
- Endikasyon dışı ilaç başvurusu, bazı durumlarda gerekli olabilir.
Kanser tedavisinde SGK tarafından karşılanmayan ilaçların dava yoluyla geri alınması, hayati öneme sahip bir süreçtir. Kanser ilacı dava sonuçları, diğer hastalar için de emsal teşkil eder. Hukuki süreçte doğru adımları atmak, belgelerin eksiksiz olması ve ihtiyati tedbir talep etmek, tedavinizin kesintisiz devam etmesini sağlar.
SGK Kanser İlacı Davalarında Avukat Tutmak Zorunlu mu?
SGK’nın karşılamadığı kanser ilaçlarının bedelini geri almak için açılan davalar, yalnızca hukuki değil, aynı zamanda tıbbi ve teknik bilgi gerektiren karmaşık süreçlerdir. Bu nedenle pek çok hasta ve yakınları, “SGK dava sürecinde avukat tutmak zorunlu mu?” sorusunu merak etmektedir.
Avukat Tutmak Zorunlu mu?
Türk hukuk sistemi, kişilerin kendi adlarına avukat olmadan da dava açabilmesine imkân tanır. Yani teknik olarak, SGK’ya karşı kanser ilacı geri ödeme davası avukatsız açılabilir. Ancak sürecin zorluğu ve teknik detayları göz önüne alındığında, avukat tutmak şiddetle tavsiye edilmektedir.
Avukatsız Dava Açmanın Riskleri
Hukuki prosedürler, sağlık hukuku ve farmakoloji alanlarını kapsayan SGK ilaç davalarında avukatsız hareket etmek şu riskleri doğurabilir:
- Usule ilişkin hatalar: SGK başvurusu, zımni ret süresi ve dava sürelerinin yanlış takip edilmesi hak kaybına yol açabilir.
- Dilekçe eksiklikleri: Dava dilekçesi teknik olarak hatasız hazırlanmalıdır; aksi halde mahkeme talebi eksik veya reddedilebilir.
- İhtiyati tedbir talepleri: İlacın tedavi süresince aksamasını önlemek için mahkemeden talep edilen tedbirler doğru şekilde sunulmalıdır.
- Belge ve raporların eksiksiz hazırlanması: Patoloji raporları, doktor onayları, ilaç reçeteleri ve yurtdışı örnekleri gibi belgeler doğru formatta sunulmazsa, dava olumsuz etkilenebilir.
- Bilirkişi süreci: Mahkemenin atadığı bilirkişilerin raporlarının takibi ve gerekirse yanıt hazırlanması hukuki deneyim gerektirir.
Neden Avukat Desteği Önemli?
SGK’ya karşı açılan kanser ilacı davaları, sadece hukuk bilgisi değil, aynı zamanda hasta hakları, farmakoloji ve sağlık hukuku gibi alanlarda derin bilgi gerektirir. Avukat, sürecin her aşamasında:
- Dilekçelerin ve belgelerin eksiksiz hazırlanmasını sağlar,
- Mahkemeye sunulan taleplerin doğru ve etkin olmasını garantiler,
- İhtiyati tedbir taleplerini etkili şekilde sunar,
- Bilirkişi süreçlerini ve teknik detayları yönetir,
- Zamanaşımı ve dava süresi gibi kritik konuları takip eder.
Sonuç olarak, SGK kanser ilacı davalarında avukat desteği, dava sürecinin başarı şansını ciddi şekilde artırmaktadır. Avukatsız açılabilecek olsa da, karmaşık prosedürler ve hukuki teknik detaylar nedeniyle profesyonel destek almak neredeyse zorunlu bir güvenlik önlemidir.
SGK, kanser tedavisinde kullanılan 5 kanser ilacını geri ödeme kapsamına aldı
- Keytruda
- Nivolumab (Opdivo)
- Atezolizumab (Tecentriq)
- Durvalumab (Imfinzi)
- Opdivo + Yervoy (Nivolumab + İpilimumab) Kombinasyonu
- ilaçları geri ödeme kapsamına alındı. Mevcut davalar ise konusuz kaldı.
Kanser İlacı Davalarında Kazanılan Davalar: SGK Karşılamadığı İlaçlarda Emsal Kararlar
Kanser tedavisi gören hastalar için akıllı ilaçlar ve immunoterapi ilaçları hayati önem taşır. Ancak SGK’nın bazı kanser ilaçlarını karşılamaması, hastalar için ciddi bir mali yük ve sağlık riski yaratmaktadır. Neyse ki, son yıllarda açılan kanser ilacı davalarında birçok olumlu emsal karar verilmiştir. Bu yazıda, kazanılan davaların detaylarına ve SGK karşılamadığı ilaçların dava yoluyla geri alınmasına ilişkin önemli bilgilere yer veriyoruz.
Kanser İlacı Davalarında Emsal Karar: Tecentriq (Atezolizumab)
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, E. 2022/9995, K. 2022/17107, T. 30.12.2022 sayılı kararında, kanser hastası bir davacıya ilişkin önemli bir hukuki değerlendirme yapmıştır. Kararda özetle şu hususlar vurgulanmıştır:
- Davacı için Atezolizumab etken maddeli Tecentriq ilacı, doğru teşhis ve uygun doz ile reçeteye bağlanmış olup akılcı ilaç kullanımı kapsamında değerlendirilmektedir.
- Mahkeme raporları, ilacın davacının hastalığını ilerlemesini durdurduğunu ve tedavide fayda sağladığını ortaya koymuştur.
- İlacın esas amacı yaşamın sürdürülmesini sağlamak olup, bu durum davacının yaşam ve sosyal güvenlik hakkı kapsamına girmektedir.
- Salt iyileşme beklentisi aranmaması gerektiği, yaşam hakkının kısıtlanmaması gerektiği vurgulanmıştır.
- Tecentriq’in deneysel olmadığı, Dünya Sağlık Örgütü tarafından onaylandığı ve Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından kullanımının uygun bulunduğu belirtilmiştir.
- İlk derece mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları da yerinde bulunmuş ve onanmıştır.
Kanser İlacı Davalarında Emsal Karar : Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2020/5431 E. , 2024/3496 K.
“Ayrıca, davacıya konulan tanı, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin dava konusu 4.2.14.C maddesinin üçüncü
fıkrasının “Nivolumab yalnızca” başlıklı (pp) alt bendinde yer alan endikasyonlardan olmadığından, Sağlık Bakanlığı tarafından
verilen endikasyon dışı kullanım onayına istinaden “Opdıvo” isimli ilacın bedelinin Sağlık Uygulama Tebliğinin yukarıda hükmüne
yer verilen 4.1.4. numaralı maddesinin 4. fıkrasının (d) ve (f) bentleri gereğince karşılanması gerektiği açık olup, dava konusu
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı ödememe işleminde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
21/03/2018 tarih ve 30367 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile değişiklik yapılan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin 4.2.14.C
maddesinin üçüncü fıkrasının “Nivolumab yalnızca” başlıklı (pp) alt bendi ve anılan Teb liğ hükmü uyarınca tesis edilen
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının … tarih ve E…. sayılı işleminin İPTALİNE”
SGK’dan kanser ilaç parası nasıl alınır?
1.İlacın geri ödeme listesinde olup olmadığını kontrol et
2.Uzman reçetesi ve gerekli raporları tamamla
3.Gerekirse TİTCK onayı al
4.SGK’ya başvuru yap ve cevap bekle
5.Ret varsa önce itiraz et, sonra dava aç
6.Dava sürecinde ihtiyati tedbir talep et
7.Karar lehine çıkarsa, tedavi ve önceki giderler ödenir.
Kanser İlaçlarının Ödeme Kapsamına Alınma Kriterleri
Bir ilacın SGK tarafından ödeme kapsamına alınabilmesi için belirli kriterlerin karşılanması gerekmektedir. Yargı kararlarında da belirtildiği üzere, bir ilacın ödenebilmesi için şu hususlar önem arz etmektedir:
- Faz Çalışmalarının Tamamlanması: İlacın tüm faz çalışmalarını tamamlamış olması gerekmektedir.
- Tıbben ve Fennen Zorunluluk: İlacın tıbben ve fennen zorunlu, hayati önemi haiz ve özellikle sürekli olarak etkin ve yararlı olması beklenir 1.
- Tıbbi Otoritelerce Kabul Görmüş Olması: İlacın tıbbi otoritelerce kabul görmüş bir ilaç olması şarttır .
- Kurumun İtiraz ve Çekincelerinin Bulunmaması: Davalı Kurumun (SGK) kabul edilebilir itiraz ve çekincelerinin bulunmaması gerekmektedir.
- Ruhsatlandırma ve SUT Listesinde Yer Alma: İlacın Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılıp ruhsatlandırılmadığı, ruhsatlandırılmış ise Kurumun “Bedeli Ödenecek İlaçlar Listesi”nde olup olmadığı incelenmelidir . Listede bulunmaması halinde, daha önce Yurtdışı İlaç Listesinde yer alıp almadığı ve ilaç firmasının listeye alınmak için başvurusunun bulunup bulunmadığı da değerlendirilir .
SGK, bu kriterler doğrultusunda, ilacın üretici firması, ilacı kullanan hasta veya diğer ilgili kişiler tarafından yapılan başvuruları değerlendirerek ilacı SUT kapsamına almaktadır
Kanser İlacı SGK Dava Dilekçesi Örneği
………………NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ’NE
Yürütmenin Durdurulması ve Duruşma Taleplidir
DAVACI:
Ad Soyad – T.C. Kimlik No: …………………
(Adres)
VEKİLİ:
Ad Soyad
(Adres)
DAVALI:
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
………… Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü – VKN: ……………
(Adres)
DAVA KONUSU:
Bronş veya akciğer malign neoplazmı (kanser) hastalığının tedavisinde kullanılan ilaç bedellerinin Kurum tarafından karşılanmamasına ilişkin …/…/…… tarihli ve ……… sayılı idari işlemin iptali ile savunma alınmaksızın yürütmenin durdurulması talebidir.
TEBELLÜĞ TARİHİ: ………
AÇIKLAMALAR
1- OLAYLAR
Müvekkil ……… tarihinde küçük hücre dışı akciğer kanseri (adenokarsinom) teşhisi almış olup, hastalık şu anda 4. evrede seyretmektedir. Bu durum, müvekkilin yaşamını doğrudan tehdit eden, geri dönüşü olmayan ve telafisi imkânsız sonuçlar doğurabilecek nitelikte bir sağlık sorunudur. Müvekkil uzun süredir ………… Hastanesi Onkoloji Kliniği’nde tedavi görmekte olup, bu tedavi sürecine ilişkin tüm belgeler dilekçe ekinde sunulmuştur (EK-1, EK-2).
Yapılan ileri tetkikler ve genetik analizler sonucunda müvekkilin akıllı ilaç tedavisine uygun olduğu raporlanmış ve onkoloji uzmanı tarafından ………… etken maddeli ilaç reçete edilmiştir. Bu ilaç, mutasyon gösteren tümörlerin tedavisinde kullanılan, ruhsatlı ve bilimsel etkinliği kanıtlanmış bir ilaçtır. Müvekkilin başvurusu üzerine SGK, …/…/…… tarihli yazısı ile talebi reddetmiş, karar …/…/…… tarihinde müvekkile tebliğ edilmiştir (EK-3, EK-4).
DAVALI KURUMA YAPMIŞ OLDUĞUMUZ BAŞVURUMUZ HAKSIZ VE HUKUKA AYKIRI OLARAK REDDEDİLMİŞ OLUP KURUM İŞLEMİNİN İPTALİ GEREKMEKTEDİR.
Oysa müvekkilin yaşam hakkı, maliyet veya bürokratik sınırlamaların ötesinde korunması gereken en üstün haktır ve devletin temel yükümlülüğüdür.
Uzman hekim raporunda, söz konusu ilacın herhangi bir muadilinin bulunmadığı, kullanımının hayati önem taşıdığı açıkça belirtilmektedir. İlacın klinik faydası bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış olup, ayrıca Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırıldığı da sabittir.
SGK ret gerekçesinde, Sağlık Uygulama Tebliği’nin “Özel düzenleme yapılan ilaçlar” başlıklı 4.2.14.C maddesinde belirtilen rapor şartlarının sağlanmadığını ileri sürmüştür. Ancak mevzuatta, başvuruya eklenmesi zorunlu tutulan rapor eksikliği nedeniyle ilacın bedelinin ödenmemesi hukuka aykırıdır. Müvekkilin tedavisinde alternatif ilaç bulunmadığına dair doktor raporu da dosyada mevcuttur.
İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ
Müvekkilin mevcut klinik durumu, tıbbî bulgular ve uzman hekim raporları birlikte değerlendirildiğinde; ………………… tedavisinin derhal ve kesintisiz uygulanması hayati önemdedir. ……….() ilacı davalı kurumca karşılanmaktadır ancak …………………..ilacı karşılanmamaktadır.
Müvekkilin halihazırda kullandığı ilaçlarının bitmiş olması nedeniyle tedavideki gecikme; hastalığın hızla kötüleşmesine, yaşam süresinin kısalmasına ve telafisi imkânsız hasarlara (ölüm) yol açma riski taşımaktadır. Bu nedenle dava sonuçlanana kadar müvekkilin tedavisinin aksamaması için ……………. ilacı bakımından acilen ihtiyati tedbir kararı verilerek SGK nezdinde gerekli müzekkere yazılmasına karar verilmesini talep ediyoruz.
…………adlı ilacı müvekkilin her ay düzenli olarak bu ilacı kullanmak zorunda bulunması ve her ay 105.547,26-TL ödemesinin imkansız olması dikkate alındığında; meme kanseri tedavisinde zorunlu olan bu ilacın bedelinin dava sonuçlanıncaya kadar davalı kurum tarafından karşılanmasına ilişkin ihtiyati tedbir talebimizin teminatsız olarak kabulüne ve bu yönde ilgili SGK müdürlüğüne müzekkere yazılmasına karar verilmesini talep etmekteyiz.
Kanser hastası teşhisi konulan ve tedaviyi üstlenen hekimin ve hastanenin onayladığı, ancak kurumun ödemeyi kabul etmediği ilacın müvekkil tarafından mali gücü nedeni ile temin edilmemesi halinde, yaşam hakkını kaybetmesi, elde etmesinin imkansız olması ve ciddi olarak hastalığını yenemeyecek duruma gelmesi nedeni ile zarar göreceği açıktır.
Kanser ilaçlarının Kurum tarafından karşılanması talebinde bulunanın sağlık durumunun bir zaruret hâli içerdiği kabul edilebilmelidir. Zira ilaçların kullanılmaması durumunda, talepte bulunanın vücut bütünlüğünün zarar görme sonucunun ortaya çıkması muhtemeldir (Peksöz, Vildan, Kanser İlaçlarının Karşılanması Konulu İhtiyati Tedbirler (Uyuşmazlığın Esasını Çözer Nitelikte İhtiyati Tedbir Örneği) AÜHF. Dergisi 72 (4) 2023 s: 1759-1784).
AİHM benzer bir yaklaşımla yaşam riski olan A.A/Türkiye (Başvuru No: 50624/19) başvurusunda 2.10.2019 tarihinde tedbir kararı vermiştir. Başvurucunun tedavisi için hayati öneme sahip ilacın temini için daha önce iş mahkemesine ve Anayasa Mahkemesine yaptığı tedbir talepleri olumsuz sonuçlanmıştır. Bunun üzerine başvurucu AİHM başvurmak zorunda kalmıştır. AİHM Başvurucunun yaşam hakkının riske girdiğini dikkate alarak, Başvurucunun herhangi bir kişisel masrafa maruz kalmadan, Pembrolizumab etken maddeli Keytruda isimli ilacın tedavisinden faydalandırılması gerektiğini Hükümete bildirmiştir.
AİHM, 2012 yılında verdiği Panaitescu/Romanya kararında Başvurucunun tedavisi için gerekli iki ilacın pahalı olduğu gerekçesi ile karşılanmaması ve Hamburg’da 2 aylık tedavi için gereken masrafların karşılanmamasını konusunu incelemiştir. Başvurucu lehine ilaç ve tedavi masraflarının karşılanması gerektiğini belirten yerel mahkeme kararı vardır. AİHM bu kararlara rağmen tedavi masraflarının karşılanmamasının usul açısında yaşam hakkını ihlal ettiğine karar vermiştir. AİHM, yaşam hakkını korumakla görevli olan devletin mali sebepleri mazeret göstererek mahkeme kararlarını uygulamasını geciktiremeyeceğini belirtmiştir. (Başvuru No: 30909/06)
Genelde GSS kapsamında olan kişilerin özelde ise kurum sigortalısının yaşam ve sağlığının Kurumun mali tasarruf kaygılarına üstün tutulması gerektiği açıktır. Sosyal güvenlik ve yaşam hakkının korunmasında, kişinin sağlığına tedavi ile kavuşması yanında, tedavinin hastalığı tedavi etmese bile yaşamını uzatması, alınacak ilacın yararlı olması, başka bir anlatımla uluslararası sözleşmeler ve akılcı ilaç kullanımı ilkelerinde belirtildiği gibi yapılacak yardımların, korunan kimsenin sağlığını korumaya, çalışma gücünü iadeye ve şahsi ihtiyaçlarını karşılayabilme kabiliyetini artırmaya matuf olması yeterlidir. (Yargıtay 10. HD 31.03.2022 tarih ve E.2021/11547, K.2022/4751 )
Bu nedenle, müvekkilin yaşam hakkı ve sağlık hakkının korunması için ………ilacının SGK tarafından karşılanmasına yönelik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmekteyiz.
İlgili ilaç SGK ile anlaşmalı hastane tarafından reçete edilmiş olup, bedelinin karşılanmaması müvekkilin yaşam hakkını doğrudan ihlal etmektedir. Bu nedenle, Anayasa’nın sosyal devlet ilkesi ve sağlık hakkı güvencesi gereği, yürütmenin durdurulması ve işlemin iptali zorunludur.
2- HUKUKİ SEBEPLER
- Anayasa’nın 2. Maddesi: Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir hukuk devletidir. Sosyal devlet, vatandaşlarının sağlık hakkını korumakla yükümlüdür.
- Anayasa’nın 17. Maddesi: Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma hakkına sahiptir. Müvekkilin tedavisinin engellenmesi bu hakkın ihlalidir.
- Anayasa’nın 56. Maddesi: Devlet, herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamakla yükümlüdür.
- 2577 Sayılı İYUK’un 27. Maddesi: Telafisi güç veya imkânsız zarar doğma ihtimali ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması halinde yürütmenin durdurulması mümkündür.
İdarenin ret işlemi, hem hukuka aykırı hem de müvekkilin yaşam hakkını tehdit eden bir nitelik taşımaktadır. İlacın temin edilmemesi halinde müvekkilin yaşamı ciddi risk altındadır. Bu durum, yürütmenin durdurulması için gerekli olan “telafisi güç zarar” şartını fazlasıyla karşılamaktadır.
DELİLLERİMİZ : Karşı tarafın dosyaya ibraz edeceği delillere karşı delil ibraz etme hakkımız saklı kalmak üzere,
Durum Bildirir Raporu
“……..” isimli ilacın reçetesi
Patoloji Raporları
Mutasyon Test Raporları
…….. tarihli epikriz raporu
İlacın fiyatının yer aldığı belge
Müvekkilin mevcut ilaçlarının bitiş tarihini gösterir belge
…….. Tarihli Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Başvuru Dilekçesi ve ……. Tarihli Kurum Ret Cevabı
Dava ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına yazılacak müzekkereler,
Tanık ( Gerekli görüldüğü takdirde İsim ve adresleri bildirilecektir. ),
Hastane Kayıtları ( Gerekli görüldüğü takdirde celbini talep ederiz.)
10- Yemin, Bilirkişi incelemesi,
11- Sair talebimizle ilgili her türlü yasal delil.
HUKUKİ NEDENLER : 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, SGK Sağlık Uygulama Tebliği, 6100 sayılı HMK ve benzeri ilgili mevzuat hükümleri.
SONUÇ VE İSTEM : Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, yukarıda izah edilen nedenlerle ve mahkemenizce re’sen gözetilecek nedenlerle;
A) Öncelikle ve ivedilikle müvekkilin kullanması gereken ……….ilacının bedelinin davalı kurum tarafından tam ve kesintisiz olarak karşılanmasına ilişkin ara karar oluşturularak İHTİYATİ TEDBİR TALEBİMİZİN TEMİNATSIZ OLARAK KABULÜ İLE VE BU YÖNDE İLGİLİ KURUMA MÜZEKKERE YAZILMASINA,
B) Davamızın Kabulü ile ; ……….. ilacının bedelinin hekimin gerekli gördüğü ve reçetelendirildiği sürece kullanılan ve kullanılacak olan miktarın davalı Kurumca kesintisiz karşılanmasına, aksi yöndeki kurum işleminin iptaline,
C) Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı idare üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz.
Davacı Vekili
Av. ARZU YILMAZ ACAR
(e-imzalıdır.)
SGK KANSER İLACI KARŞILAMA/GERİ ÖDEME TALEP DİLEKÇESİ
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
[İlgili İl] SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ’NE
(… Sosyal Güvenlik Merkezi’ne)
BAŞVURUDA BULUNAN
SİGORTALI/HAK SAHİBİ:
Adı Soyadı: [Adınız Soyadınız]
T.C. Kimlik No: [T.C. Kimlik Numaranız]
Adres: [Açık Adresiniz]
Telefon: [Telefon Numaranız]
KONU: [Hastalık Tanısı] tedavisinde kullanılan ve hekim tarafından reçete edilen [İlaç Adı] isimli ilacın bedelinin Kurumunuzca kesintisiz olarak karşılanması / ödenmiş bedellerin iadesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
- Kurumunuzun [Sigorta Sicil Numaranız] sicil numaralı genel sağlık sigortalısıyım / bakmakla yükümlü olunan kişisiyim. Tarafıma [Hastane Adı] Hastanesi’nde [Tarih] tarihinde [Kanser Türü/Tanı] teşhisi konulmuştur.
- Hastalığımın tedavisi kapsamında, müdavi hekimim [Doktor Adı Soyadı] tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, hastalığımın evresi ve niteliği göz önüne alınarak [İlaç Adı] (Etken Madde: [Etken Madde Adı]) isimli ilacın kullanılması tıbben zorunlu görülmüştür. Bu husus, ekte sunulan [Tarih] tarihli ve [Rapor No] sayılı Sağlık Kurulu Raporu ile de sabittir.
- (Eğer Endikasyon Dışı Onayı Varsa Bu Maddeyi Ekleyin, Yoksa Çıkarın): Söz konusu ilacın hastalığımda kullanımı için Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na (TİTCK) yapılan başvuru neticesinde, [Tarih] tarihli ve [Sayı] sayılı yazı ile “Endikasyon Dışı İlaç Kullanım Onayı” verilmiştir. Bu onay, ilacın tedavim için bilimsel ve tıbbi olarak uygun ve gerekli olduğunun resmi kanıtıdır.
- Söz konusu ilaç, hayati öneme haiz olup, tedavimin aksaması veya ilacın kullanılamaması durumunda telafisi imkansız sağlık sorunları ve yaşam riski ile karşı karşıya kalacağım açıktır. Anayasa’nın 56. maddesi ile güvence altına alınan “Yaşam Hakkı” ve “Sağlık Hakkı” ile 5510 sayılı Kanun’un 63. maddesi gereğince, tıbben gerekli görülen sağlık hizmetlerinin finansmanının Kurumunuzca sağlanması yasal bir zorunluluktur.
- Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarında (Örn: 2023/7680 E., 2023/11166 K. ve 2022/8598 E., 2022/14945 K.); ilacın SUT (Sağlık Uygulama Tebliği) listesinde yer alıp almadığına bakılmaksızın, hastanın iyileşmesi için tıbben zorunlu ve hayati öneme sahip olduğu durumlarda bedelinin SGK tarafından karşılanması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Yüksek Mahkeme, genel sağlık sigortasından yararlanmanın bir hak, finansmanı sağlamanın ise Kurum için bir yükümlülük olduğunu belirtmektedir.
- (İlaç bedelini kendiniz ödediyseniz): Tedavimin aciliyeti nedeniyle, söz konusu ilacı kendi imkanlarımla temin etmek zorunda kaldım. İlaç bedeline ilişkin fatura ve belgeler ekte sunulmuştur.
(İlacı henüz almadıysanız ve doğrudan karşılanmasını istiyorsanız): İlacın yüksek maliyeti nedeniyle tarafımca karşılanması mümkün değildir. Tedavimin devamı için ilacın Kurumunuzca temin edilmesi gerekmektedir.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle;
- Hastalığımın tedavisinde hayati öneme sahip olan [İlaç Adı] isimli ilacın bedelinin, herhangi bir kesinti yapılmaksızın Kurumunuzca karşılanmasını,
- (Ödeme yaptıysanız) Tarafımca ödenen [Tutar] TL ilaç bedelinin yasal faiziyle birlikte tarafıma iadesini,
- Bundan sonraki tedavi sürecinde kullanılacak dozların da Kurumunuzca doğrudan karşılanması (provizyon verilmesi) hususunda gereğini arz ve talep ederim.
[Tarih]
[Adı Soyadı]
(İmza)
Uyarı: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır; her somut olayın kendine özgü koşulları bulunabilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma niteliğinde değildir. İdari ve yargısal süreler hak kaybına yol açabileceğinden, dosyanız için profesyonel bir hukukçuya danışmanız önemle tavsiye edilir.
