İçeriğe geç

Evlat Edinme Şartları -2026 Son Değişikliklerle

Evlat edinme şartları ve süreci, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu çerçevesinde düzenlenmiştir. Hem evlat edinmek isteyen bireyler hem de evlatlık olacak çocuk açısından farklı hukuki koşulları içerir. Evlat edinme davaları, bireylerin hayatında derin etkiler yaratan ve hukuki açıdan titizlikle yürütülmesi gereken süreçlerdir. Bu makale, Yargıtay kararları ışığında evlat edinme davalarının işleyişini, ilk derece mahkemelerinin karar alma kriterlerini ve temyiz sürecinin detaylarını kapsamlı biçimde analiz etmektedir.

Yalnızca evlat edinme değil, aynı zamanda evlatlık ilişkisinin kaldırılması gibi usul yönünden benzerlik taşıyan davalar da incelemeye dahil edilmiştir. Mahkemelerin hangi durumlarda onama, bozma veya düzeltme kararı verdiği; hangi hukuki gerekçelere dayandığı; ve tarafların haklarını nasıl koruduğu bu çalışmada ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Makale İçindekiler

Evlat Edinme Nedir?

Evlat edinme, biyolojik bağ bulunmayan kişiler arasında mahkeme kararıyla kurulan yasal soybağı ilişkisidir. Bu işlem sonucunda, evlat edinen kişi ile evlatlık arasında çocuk-ebeveyn ilişkisi tesis edilir. Evlat edinme, hem çocuğun korunması hem de aile yapısının güçlendirilmesi açısından önemli bir hukuki kurumdur.

Evlat Edinme Şartları Nelerdir?

Türkiye’de evlat edinme şartları, Türk Medeni Kanunu kapsamında detaylı şekilde düzenlenmiştir. Evlat edinme şartları arasında yaş, evlilik süresi ve sosyal uyum gibi kriterler yer alır. Genel şartlar şunlardır:

  • Küçüğün, evlat edinen tarafından en az 1 yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması gerekir.
  • Evlat edinme işlemi, her durumda çocuğun yararına olmalıdır.
  • Evlat edinenin varsa diğer çocuklarının durumu olumsuz etkilenmemelidir.

Bu şartlar, özellikle küçük çocukların evlat edinilmesi için geçerlidir. Ancak farklı durumlara göre özel hükümler de bulunmaktadır. Evlat edinme şartları hakkında bilgi sahibi olmak, bu anlamlı yolculuğun ilk adımıdır. Şimdi başvuru sürecini öğrenin ve bir çocuğun hayatına dokunun.

Birlikte Evlat Edinme Şartları

Evlat edinme şartları gereği, evli çiftlerin birlikte başvuru yapması esastır. Evli çiftlerin birlikte evlat edinmesi için:

  • En az 5 yıldır evli olmaları veya
  • 30 yaşını doldurmuş olmaları gerekir.

Bu durumda, eşlerin birlikte başvuru yapması zorunludur. Örnek: Ayşe ve Mehmet çifti 6 yıldır evli ve 32 yaşındalar. Bu durumda birlikte evlat edinme başvurusu yapabilirler.

Tek Başına Evlat Edinme Şartları

Evli olmayan bireyler de evlat edinebilir. Ancak:

  • Evli bireyler, yalnızca eşlerinin ayırt etme gücü yoksa veya nerede olduğu bilinmiyorsa tek başına başvuru yapabilir.
  • Evlat edinme şartları kapsamında, evlatlık ile evlat edinen arasında en az 18 yaş farkı aranır.
  • Bekâr bireyler için evlat edinme şartları arasında 30 yaşını doldurmuş olmak ön koşuldur.

Evlat edinme, yalnızca duygusal bir karar değil; aynı zamanda ciddi hukuki sonuçlar doğuran bir işlemdir. Türk Medeni Kanunu’nda yer alan evlat edinme şartları hakkında bilgi sahibi olmadan başvuru sürecine geçmeyiniz.

Evli bir kişinin diğerinin çocuğunu evlat edinmesi

Evli bir kişinin diğerinin çocuğunu evlat edinmesi durumunda, Türk Medeni Kanunu’na göre, öncelikle evlat edinmek isteyen eşin en az iki yıldan beri evli olması veya kendisinin otuz yaşını doldurmuş bulunması koşulları aranır (TMK m.306/3,). Bu özel durum, eşlerden birinin diğerinin çocuğunu tek başına evlat edinebilmesine imkân tanır . Bu temel şartların yanı sıra, küçüklerin evlat edinilmesine ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır (TMK m.313 son fıkra,). Buna göre, evlat edinmenin evlat edinilenin yararına olması, evlat edinilenin evlat edinenden en az onsekiz yaş küçük olması, ayırt etme gücüne sahip evlat edinilenin rızasının olması ve evlat edinilenin kısıtlı olması halinde vesayet dairelerinin izninin alınması gibi genel şartlar da gözetilmelidir. Eğer diğer eşin çocuğu ergin veya kısıtlı ise, bu koşullara ek olarak, evlat edinenin altsoyunun açık muvafakati zorunludur ve altsoyun birden fazla olması hâlinde hepsinin açık muvafakati aranır (TMK m.313/1, ).

Ayrıca, evlat edinilen ergin veya kısıtlının evli olması durumunda eşinin rızası gerekmektedir (TMK m.313/2, ). Son olarak, ergin veya kısıtlı evlat edinmelerinde, aşağıdaki durumlardan birinin varlığı şarttır: evlat edinilenin bedensel veya zihinsel engeli sebebiyle sürekli olarak yardıma muhtaç olması ve evlât edinen tarafından en az beş yıldan beri bakılıp gözetilmekte olması; evlât edinen tarafından küçükken en az beş yıl süreyle bakılıp gözetilmiş ve eğitilmiş olması; ya da diğer haklı sebeplerin mevcut olması ve evlât edinilenin en az beş yıldan beri evlât edinen ile aile hâlinde birlikte yaşamakta olması gerekir.

“Yani bir eşin, diğerinin çocuğunu evlat edinmesi birlikte evlat edinme ana kuralı kapsamında kabul edilmiş olup, m. 307’de düzenlenen tek başına evlat edinme ve diğer eşin sürekli olarak ayırt etme gücünden yoksun olması ve sayılan diğer hallerle sınırlı olarak tek başına evlat edinmenin istisnaları kapsamında değerlendirilmemiştir.Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/5709 K. 2022/2228 T. 09.03.2022

Bebek evlat edinme şartları nelerdir ?

EVLAT EDİNME ŞARTLARINI BİLEN AVUKAT

Bebek evlat edinirken en önemli husus bebeğin anne ve babasının rızası konusudur. Küçüğün anne ve babasının evlat edinmeye açıkça rıza göstermesi gerekir. Ancak bu rıza, doğumdan sonraki ilk 6 hafta içinde verilemez. Bu süre, anne ve babanın sağlıklı karar verebilmesi için tanınmıştır. Rıza, bazı özel durumlarda aranmaz (örneğin, ebeveynin kimliği bilinmiyorsa veya bakım yükümlülüğü yerine getirilmiyorsa).

Pedagog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanları tarafından hazırlanan sosyal inceleme raporları (SİR), evlat edinme davalarında karara etki eden en önemli delillerdendir. TMK m. 316, “gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra karar verilebilir” hükmüyle bu raporların önemini vurgulamaktadır. Bu raporlar, çocuğun üstün yararının ne yönde olduğunu, taraflar arasındaki bağın niteliğini ve evlat edinmenin çocuk üzerindeki muhtemel etkilerini objektif olarak ortaya koyar. Yetersiz veya eksik uzman raporuyla karar verilmesi, Yargıtay tarafından bozma sebebi sayılmaktadır. Evlat edinme şartlarını sağladığınızdan eminseniz, sürecin sağlıklı ilerlemesi için bir hukuk uzmanından danışmanlık almanız önerilir.

Ülkemizde Bebek Evlat Edinme Şartları aşağıdaki tabloda açıklanmıştır :

KriterAçıklama
Yaş ŞartıEvlat edinecek kişi en az 30 yaşında olmalıdır. Eğer evli bir çift birlikte başvuruyorsa, eşlerden en az birinin 30 yaşında olması veya evliliklerinin 5 yılı doldurmuş olması gerekir.
Evlilik Süresi ŞartıEvli çiftlerin en az 5 yıldır evli olmaları veya her iki eşin de 30 yaşını doldurmuş olması gereklidir.
Yaş Farkı ŞartıEvlat edinen ile bebek arasında en az 18 yaş farkı bulunmalıdır. Bu fark, ebeveyn–çocuk ilişkisinin doğal yaş dengesini sağlamak amacıyla aranır.
Eş DurumuEvli kişiler kural olarak birlikte evlat edinmek zorundadır. Sadece istisnai hallerde (eşin kaybolması, akıl hastalığı, ayrı yaşama kararı vb.) tek başına evlat edinme mümkündür.
Bekâr BireylerBekâr kişiler de bebek evlat edinebilir, ancak 30 yaşını doldurmuş olmaları ve uygun sosyal–ekonomik koşullara sahip olmaları gerekir.
Gelir ve Barınma ŞartıEvlat edinecek kişinin veya çiftin düzenli bir geliri, sağlıklı yaşam koşulları ve çocuğa uygun konut ortamı bulunmalıdır.
Sağlık DurumuEvlat edinecek kişi veya çiftin, çocuğun bakımına engel teşkil edecek bir fiziksel ya da ruhsal hastalığı bulunmamalıdır. Sağlık raporu zorunludur.
Aile Uygunluğu DeğerlendirmesiSosyal hizmet uzmanları tarafından yapılan incelemelerde, adayların ebeveynlik yeterliliği, duygusal olgunluğu ve çocuğa sunacağı ortam değerlendirilir.
Uyum Süreci (Koruyucu Aile Dönemi)Evlat edinmeden önce bebek genellikle en az 1 yıl süreyle aile yanında geçici olarak kalır. Bu süre, sosyal hizmet uzmanı tarafından denetlenir.
Mahkeme KararıUyum süreci olumlu sonuçlandığında, Aile Mahkemesi kararıyla evlat edinme kesinleşir ve bebek, evlat edinenin nüfusuna kaydedilir.

Yetim Çocuk Evlat Edinmek İsteyen Ailelerin İzlemesi Gereken Resmî Adımlar

Anne ve babasını kaybetmiş çocukların evlat edinilmesi, duygusal olarak son derece anlamlı olduğu kadar, hukuken dikkatle yürütülmesi gereken bir süreçtir. Evlat edinme şartları, çocuğun üstün yararını gözeterek belirlenmiştir.
Türk Medeni Kanunu ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı mevzuatına göre, yetim bir çocuğu evlat edinmek isteyen kişi veya çiftlerin izlemesi gereken resmî adımlar şunlardır:

1. Ön Başvuru

Evlat edinmek isteyen kişi ya da çift, ikamet ettikleri ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne başvuru yapar.
Başvuruda şu belgeler talep edilir:

  • Nüfus cüzdanı fotokopisi
  • Adli sicil kaydı
  • Gelir belgesi veya maaş bordrosu
  • Sağlık raporu
  • Evlilik cüzdanı (evli çiftlerde)
  • İkametgâh belgesi

2. Ön İnceleme ve Değerlendirme

Sosyal hizmet uzmanları, başvuru sahiplerinin:

  • Yaş, evlilik süresi ve yaş farkı şartlarını,
  • Ekonomik ve sosyal durumlarını,
  • Ebeveynlik yeterliliğini değerlendirir.
    Bu aşamada adayların uygun görülmesi hâlinde süreç resmen başlar. Evlat edinme şartları arasında, başvuran kişinin sabıka kaydının temiz olması önemli bir kriterdir.

3. Uygun Aile Olarak Kaydedilme

Yapılan incelemeler sonucu uygun bulunan aileler, “evlat edinme adayı” olarak kayıt altına alınır.
Bu kayıt, sadece belirli yaş aralığındaki çocuklar için geçerli olabilir (örneğin: 0–6 yaş).

4. Çocukla Eşleştirme Süreci

Bakanlık, evlat edinme adaylarını koruma altındaki çocuklarla sosyal, psikolojik ve ekonomik olarak en uygun şekilde eşleştirir.
Yetim çocuklar genellikle devlet korumasında olduğundan, bu eşleştirme resmî onayla yapılır.

5. Uyum (Geçici Yerleştirme) Dönemi

Evlat edinme şartları gereği, başvuru sahibinin çocukla en az bir yıl birlikte yaşaması gerekir.
Bu süre boyunca sosyal hizmet uzmanları aileyi düzenli olarak ziyaret eder ve rapor hazırlar.

6. Mahkeme Süreci

Uyum dönemi olumlu sonuçlandığında, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nün raporu ile birlikte Aile Mahkemesi’ne başvuru yapılır. Mahkeme, çocuğun yararını esas alarak evlat edinme kararını kesinleştirir. Mahkeme kararı olmadan evlat edinme şartları tamamlanmış sayılmaz.

7. Nüfus Kaydı ve Yeni Kimlik

Mahkeme kararı kesinleştikten sonra, çocuk evlat edinenin soyadını alır ve nüfus kaydı buna göre düzenlenir.
Artık çocuk, hukuken evlat edinen kişinin öz çocuğu statüsündedir.

Evlatlık Açısından Aranan Şartlar Nelerdir?

Evlat edinme sürecinde yalnızca evlat edinenin değil, evlatlık olacak çocuğun da belirli hukuki kriterleri taşıması gerekir. Türk Medeni Kanunu’na göre, evlatlık açısından aranan başlıca şartlar şunlardır:

Yaş Farkı Şartı

Evlat edinilen kişi, evlat edinen bireyden en az 18 yaş küçük olmalıdır. Bu yaş farkı, ebeveyn-çocuk ilişkisini doğal bir şekilde kurmak amacıyla aranır. Örnek: 35 yaşındaki bir birey, en fazla 17 yaşındaki bir çocuğu evlat edinebilir.

Küçüğün Rızası

Eğer evlat edinilecek çocuk ayırt etme gücüne sahipse, yani yaşına ve zihinsel gelişimine göre karar verebilecek durumdaysa, rızasının alınması zorunludur. Bu rıza, çocuğun sürece dahil edilmesini ve haklarının korunmasını sağlar.

Vesayet Dairesi Onayı

Evlatlık olacak çocuk vesayet altında ise, evlat edinme işlemi için vesayet makamının izni gereklidir. Bu izin, çocuğun korunması ve kamu yararının gözetilmesi açısından önemlidir.

Ergin ve Kısıtlıların Evlat Edinilme Şartları

Ergin bireyler veya kısıtlılar da evlat edinilebilir. Bunun için:

  • Evlat edinenin, kişiye en az 5 yıl boyunca bakmış ve eğitmiş olması gerekir.
  • Evli bireyler için eşin rızası, evlatlık için ise altsoy rızası aranır.

Küçüklerin Evlat Edinilmesine İlişkin Şartlar

Küçüğün Üstün Yararı İlkesi: Tüm değerlendirmelerin merkezinde yer alan bu ilke, kararların en önemli gerekçesini oluşturur. Yargıtay, bir kararında bu ilkeyi şu şekilde vurgulamıştır: “küçüğün yüksek yararı gereğince, davacının dava dilekçesinde de belirttiği üzere, 4721 sayılı Kanun’un 311 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince davalı babanın rızasının aranmamasına, evlat edinmeye ilişkin yasal şartların gerçekleştiği gözetilerek davanın kabulü ile küçüğün davacı tarafından evlat edinmesine karar verilmesi gerekirken…” (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2023/8404). Evlat edinme şartları, başvuru sahibinin hak ve yükümlülüklerini doğrudan etkiler. Süreci başlatmadan önce yasal haklarınızı öğrenin ve bilinçli adımlar atın.

Detaylı bilgilere buradan da ulaşabilirsiniz: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü – Evlat Edinme

Evlat Edinme Davası Nasıl Açılır?

Evlat edinme işlemi için:

  • Aile Mahkemesi veya Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde dava açılır.
  • Mahkeme, çocuğun yararını gözeterek sosyal hizmet raporları ve tanık beyanları ile karar verir.
  • Tek başına evlat edinmede, başvuranın yerleşim yeri esas alınır.
  • Birlikte evlat edinmede, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Evlat Edinme Nasıl Olur? 2025 Güncel Rehber

Evlat edinme, bir çocuğun biyolojik ailesi dışında bir kişi veya çift tarafından hukuki yollarla aileye katılması sürecidir. Türkiye’de evlat edinme işlemi, Türk Medeni Kanunu’nun 305–320. maddeleri arasında düzenlenmiştir ve mahkeme kararıyla tamamlanır.

1. Başvuru Süreci

Evlat edinmek isteyen kişi veya çift, ikamet ettikleri yerdeki Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne başvuruda bulunmalıdır. Başvuru sırasında aşağıdaki belgeler talep edilir:

  • Kimlik fotokopisi
  • Sabıka kaydı ( Bu husus evlat edinme şartları arasında en önemli şartlardandır.)
  • Sağlık raporu(Evlat edinme şartları, başvuranın çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabilecek düzeyde gelir sahibi olmasını gerektirir.)
  • Gelir durumunu gösteren belgeler(Evlat edinme şartları, başvuranın çocuğun ihtiyaçlarını karşılayabilecek düzeyde gelir sahibi olmasını gerektirir.)
  • Evlilik cüzdanı (evli çiftler için)

2. Sosyal İnceleme ve Denetim

Başvurunun ardından kurum, evlat edinmek isteyen kişinin yaşam koşullarını, psikolojik ve sosyal durumunu incelemek üzere sosyal hizmet uzmanları tarafından denetim yapar. Bu süreçte:

  • Çocuğun en az 1 yıl boyunca başvuran kişi tarafından bakılması gerekir.
  • Çocuğun aile ortamına uyumu gözlemlenir.

3. Mahkeme Süreci

Evlat edinme işlemi, aile mahkemesinde açılacak bir dava ile hukuki bağa dönüşür. Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek karar verir.

Torun Evlat Edinilebilir mi ?

Biyolojik Çocuk ve Torun Ayrımı: Bir Hukuk Genel Kurulu kararında, evlat edinilmek istenen kişinin, evlat edinenin eşinin çocuğu değil, torunu olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda mahkeme, “evlat edinilen …’un …’un eşi olan …’un çocuğu olmayıp torunu olduğundan TMK’nın 306/3. maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı” sonucuna varmıştır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2518 K. 2021/1155 T. 05.10.2021). Bu karar, “çocuk” ifadesinin kural olarak biyolojik altsoyu ifade ettiğini göstermektedir.

Evlat Edinme Yaşı Var Mıdır ? Örneklerle Açıklama

Aşağıdaki tabloda, Türk Medeni Kanunu’na göre evlat edinmede yaş ve evlilik süresine ilişkin şartlar açıklanmıştır.

DurumŞartlarEk Açıklama / Örnek
Evli Kişilerin Evlat Edinme Şartları (Birlikte Evlat Edinme)– Evlilik süresi en az 5 yıl olmalı veya – Her iki eş 30 yaşını doldurmuş olmalı Örnek 1: 4 yıldır evli olan Ayşe (32) ve Mehmet (29) birlikte evlat edinemaz. Örnek 2: 6 yıldır evli olan Zeynep (28) ve Ali (29) birlikte evlat edinebilir.
Evli Kişinin Tek Başına Evlat EdinmesiAşağıdaki durumlardan biri varsa mümkündür: – Diğer eş ayırt etme gücünden sürekli yoksun, – Diğer eş 2 yıldan uzun süredir kayıp, – Mahkeme kararıyla 2 yıldan fazla ayrı yaşanıyor olması.➡️ Evlat edinen eşin 30 yaşını doldurmuş olması gerekir. Örnek: 31 yaşındaki Elif’in eşi 3 yıldır kayıp → Tek başına evlat edinebilir.
Bekarların Evlat Edinme Şartları30 yaşını doldurmuş olmak. Örnek: 28 yaşındaki bekar kişi evlat edinemez; 30 yaşını doldurduğunda başvuru yapabilir.
Yaş Farkı Şartı– Evlat edinen ile çocuk arasında en az 18 yaş farkı olmalı. Örnek: 35 yaşındaki biri, en fazla 17 yaşındaki bir çocuğu evlat edinebilir.
Azami Yaş Sınırı (Üst Yaş)Üst yaş sınırı yoktur. – Diğer koşullar sağlanıyorsa yaş engel değildir. Örnek: 52 yaşındaki bir kişi, 10 yaşındaki bir çocuğu evlat edinebilir.

Bekarlar Evlat Edinebilir Mi? 2025 Güncel Bilgilendirme

Evet. Evlat edinme, sadece evli çiftlere özgü bir hak değildir. Türk Medeni Kanunu’nun 307. maddesi uyarınca, evli olmayan bireyler de bazı şartları sağlamak kaydıyla tek başına evlat edinebilirler.

Medeni Kanun’a Göre Bekârların Evlat Edinme Hakkı

Türk Medeni Kanunu Madde 307 açıkça belirtmektedir:

“Evli olmayan kişi otuz yaşını doldurmuş ise tek başına evlat edinebilir.”

Bu hüküm, evlat edinmenin sadece evli bireylerin birlikte gerçekleştirebileceği bir işlem olmadığını; bekâr bireylerin de 30 yaşını doldurmuş olmaları halinde tek başına evlat edinme hakkına sahip olduklarını ortaya koyar.

Evlat Edinmede “40 Yaş” Sınırı Kaldırıldı

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın yeni düzenlemesiyle, evlat edinme başvurularında eskiden uygulanan “40 yaş sınırı” artık geçerli değil. Anadolu Ajansı
Bu değişiklikle, evlat edinmek isteyen 40 yaş üstü bireyler de uygun şartları sağlamaları durumunda başvuru yapabilecek. Anadolu Ajansı

Eskiden bu sınır, evlat edinilecek çocuk ile evlat edinen arasında en fazla 40 yaş fark olması gerektiği hükmünü kapsıyordu. Anadolu Ajansı

Evlat Edinme Davasında SİR Raporlarının Rolü ve Önemi

Sosyal hizmet uzmanları, evlat edinme şartları doğrultusunda başvuranın yaşam koşullarını değerlendirir. Çocuğun üstün yararının tespiti, soyut bir kavram olup somutlaştırılması uzman görüşlerini zorunlu kılmaktadır. Yargıtay, TMK m. 316’ya atıfla, kararın “gerektiğinde uzmanların görüşünün alınmasından sonra” verilmesi gerektiğini sürekli olarak vurgulamaktadır. Sosyal inceleme raporları, mahkemeye şu konularda kritik bilgiler sunar:

  • Çocuk ile evlat edinenler arasında güvenli bağlanma ve ebeveyn-çocuk ilişkisinin oluşup oluşmadığı (Yargıtay 2. HD, 2023/7865-2023/5430).
  • Evlat edinmenin çocuğun psikososyal gelişimini olumlu etkileyip etkilemeyeceği (Yargıtay 2. HD, 2024/3653).
  • Evlat edinenlerin sosyal, ekonomik ve psikolojik olarak ebeveynlik sorumluluğunu üstlenmeye hazır olup olmadıkları.

Yargıtay, “uzmanlardan oluşan bir heyet oluşturulmak suretiyle yasa hükmüne uygun, çok yönlü bir inceleme ve araştırma yaptırılıp evlat edinmenin çocuğun yararına olup olmadığı tespit edilmeden davanın kabulüne karar verilmesini” hukuka aykırı bularak bozma nedeni saymıştır (Yargıtay 18. HD, 2014/19728-2015/8086).

Evlat Edinme Davasında Mahkeme Kararları

Mahkemeler, karar verirken öncelikli olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda (TMK) belirtilen maddi hukuk koşullarının (yaş farkı, evlilik süresi, bakım ve eğitim süresi, rıza vb.) somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğini titizlikle incelemektedir. Bu süreçte en temel ilke “küçüğün üstün yararı”dır. Kararlar, sosyal inceleme raporları, tanık beyanları, uzman görüşleri ve tarafların dinlenmesi gibi delillerin bütüncül bir şekilde değerlendirilmesiyle oluşturulmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) yer alan usul kurallarına (özel yetkili vekaletname gibi) uyum da kararların geçerliliği açısından kritik öneme sahiptir.

Karar sürecinde usuli kurallara riayet esastır. Özellikle “evlat edinmeye ancak evlat edinen ile edinilenin dinlenmelerinden sonra karar verileceği” (Yargıtay 2. HD, 2023/1076) kuralı, Yargıtay tarafından mutlak bir zorunluluk olarak kabul edilmektedir. Ayrıca, evlat edinme davası “şahsa sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanımı niteliğinde” olduğundan, vekilin bu davayı yürütebilmesi için vekaletnamesinde özel yetki bulunması şarttır.

Evlat edinme işlemi, yalnızca idari değil aynı zamanda yargısal bir süreçtir. Şartları sağlıyorsanız, süreci bir avukat eşliğinde başlatmanız önerilir.

Sonuç

  1. Türk Medeni Kanunu’na göre, evli çiftler için evlat edinmede ana kural birlikte evlat edinme zorunluluğudur.
  2. Eşlerden birinin diğerinin çocuğunu evlat edinmesi, bu ana kuraldan tamamen bağımsız ve ayrı bir kurum değildir. Bu durum, TMK m. 306’da düzenlenen “Birlikte Evlat Edinme” başlığı altında yer alan özel bir hükümdür ve “birlikte evlat edinme ana kuralı kapsamında kabul edilmektedir” (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/5709 K. 2022/2228 T. 09.03.2022 , Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/2353 K. 2024/2936 T. 29.04.2024).
  3. Bu düzenleme, her iki eşin birlikte hareket etme zorunluluğuna bir istisna getirse de, hukuki nitelik olarak tek başına evlat edinme (TMK m. 307) kapsamında değil, “birlikte evlat edinme” (TMK m. 306) kurumu içinde değerlendirilmektedir.
  4. “Diğerinin çocuğu” ifadesi, kural olarak eşin biyolojik çocuğunu kapsamakla birlikte, Yargıtay tarafından evlat edinilenin menfaatleri doğrultusunda eşin evlatlığını da kapsayacak şekilde geniş yorumlanabilmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/2518 K. 2021/1155 T. 05.10.2021, Yargıtay 18. Hukuk Dairesi, E. 2012/12536 K. 2013/146 T. 14.01.2013 ).
  5. Güncel evlat edinme şartları hakkında detaylı bilgiye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın resmi sitesinden ulaşabilirsiniz.
  6. Whatsapp ile bize ulaşın

Evlat Edinme Dava Dilekçesi Örneği

[İL ADI] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE

DAVACILAR (Evlat Edinmek İsteyenler):

Adı Soyadı: [Davacı 2 Adı Soyadı]

T.C. Kimlik No: [Davacı 2 T.C. No] Adres: [Davacı 2 Adres]

VEKİLİ (Varsa):
Adı Soyadı: Av. Arzu YILMAZ

Asmalımescit Mah. Asmalımescit Cad. No:21 Kat 3 D:407 Beyoğlu/İstanbul

DAVALI:

Adı Soyadı: [Küçüğün Biyolojik Annesi – Biliniyorsa]
Adres: [Adres]

Adı Soyadı: [Küçüğün Biyolojik Babası – Biliniyorsa]

Adres: [Adres]
(Not: Biyolojik ebeveynler bilinmiyorsa veya rızaları aranmıyorsa bu kısım “Hasımsız” olarak düzenlenebilir veya ilgili Kurum davalı gösterilebilir.)

DAVA KONUSU: Türk Medeni Kanunu’nun 305. ve devamı maddeleri uyarınca, bakım ve gözetimimiz altında bulunan küçük [Küçüğün Adı Soyadı]’ün tarafımızca evlat edinilmesine karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR:

1. TARAFLARIN DURUMU VE EVLİLİK BİRLİĞİ:
Müvekkillerim (veya biz davacılar), [Evlilik Tarihi] tarihinden bu yana, yaklaşık [Yıl Sayısı] yıldır evli olup, mutlu ve düzenli bir aile yaşantısına sahiptirler. TMK m. 306 uyarınca, eşlerin birlikte evlat edinebilmesi için aranan “en az beş yıldan beri evli olma” veya “otuz yaşını doldurmuş olma” şartlarını taşımaktadırlar.

2. BİR YILLIK BAKIM VE EĞİTİM ŞARTI (TMK m. 305):
Evlat edinilmek istenen küçük [Küçüğün Adı Soyadı], [Doğum Tarihi] doğumludur. Küçük, [Tarih] tarihinden itibaren fiilen davacıların yanında kalmakta, bakımı ve eğitimi bizzat davacılar tarafından üstlenilmektedir. Kanunun aradığı “bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olma” şartı eksiksiz yerine getirilmiştir. Bu süre zarfında küçük ile davacılar arasında derin bir sevgi ve saygı bağı oluşmuş, fiili bir ebeveyn-çocuk ilişkisi kurulmuştur.

3. KÜÇÜĞÜN ÜSTÜN YARARI:
Evlat edinme işlemi, küçüğün maddi ve manevi gelişimi açısından hayati önem taşımaktadır. Davacılar, küçüğe sağlıklı bir aile ortamı, iyi bir eğitim ve güvenli bir gelecek sunabilecek maddi ve manevi imkanlara sahiptirler. Küçüğün davacılarla olan ilişkisi, psikolojik ve sosyal gelişimi açısından son derece olumludur. Bu durum, Mahkemenizce aldırılacak uzman raporları ve sosyal inceleme raporları ile de sabit olacaktır.

4. RIZA VE DİĞER HUKUKİ ŞARTLAR:

  • (Eğer Biyolojik Aile Rıza Gösterdiyse): Küçüğün biyolojik anne ve babası, evlat edinme işlemine rıza göstermişlerdir. Bu rıza, [Noter/Mahkeme] huzurunda tutanağa geçirilmiştir (veya dava sürecinde alınacaktır).
  • (Eğer Rıza Aranmıyorsa): TMK m. 311 uyarınca, biyolojik ebeveynlerin [Kimliği bilinmemektedir / Uzun süredir nerede oldukları bilinmemektedir / Özen yükümlülüğünü yerine getirmemektedirler], bu nedenle rızaları aranmamalıdır.

5. İSİM DEĞİŞİKLİĞİ TALEBİ (Varsa):
TMK m. 314/3 uyarınca, evlat edinme ile birlikte küçüğün soyadı davacıların soyadı olacaktır. Ayrıca, küçüğün menfaati ve aileye tam entegrasyonu açısından, küçüğün [Mevcut Adı] olan adının [Yeni İstenen Ad] olarak değiştirilmesini/eklenmesini talep etmekteyiz.

HUKUKİ SEBEPLER: 4721 Sayılı TMK m. 305-320, 6100 Sayılı HMK ve ilgili yasal mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER:

  1. Nüfus Kayıt Örnekleri (Tarafların ve küçüğün),
  2. Evlat edinme öncesi bakım sözleşmesi (varsa),
  3. Biyolojik ebeveynlerin rıza beyanları (varsa),
  4. Davacıların mali ve sosyal durumunu gösterir belgeler (Gelir belgeleri, tapu kayıtları vb.),
  5. Adli Sicil Kayıtları,
  6. Sağlık Kurulu Raporları (Davacıların ve küçüğün),
  7. Sosyal İnceleme Raporu (Mahkemece aldırılacaktır),
  8. Tanık Beyanları (Küçüğün bakımı ve aile ilişkileri hakkında),
  9. Fotoğraflar ve diğer her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle;

  1. Davamızın KABULÜNE,
  2. Yasal şartları oluşmuş bulunan evlat edinme talebimizin kabulü ile küçük [Küçüğün T.C. No] T.C. kimlik numaralı [Küçüğün Adı Soyadı]’ün davacılar tarafından EVLAT EDİNİLMESİNE,
  3. Küçüğün soyadının davacıların soyadı olan [Davacı Soyadı] olarak nüfusa tesciline,
  4. (Varsa) Küçüğün adının [Yeni Ad] olarak değiştirilmesine/düzeltilmesine,
  5. Yargılama giderlerinin üzerimizde bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.[Tarih]

Davacılar Vekili

Av. Arzu YILMAZ

Uyarı

Bu dilekçe yalnızca örnek olarak paylaşılmıştır. Her somut olayın kendine özgü hukuki ve fiilî şartları bulunduğundan,
bu metin doğrudan kullanılmadan önce uyuşmazlığın özelliklerine göre mutlaka uyarlanmalı ve hukuki değerlendirme yapılmalıdır. Bu metnin aynen kullanılması halinde doğabilecek hukuki sonuçlardan paylaşan kişi/kurum sorumlu değildir.

Sık Sorulan Sorular

1.Evlat edinme için hangi mahkeme yetkili ve görevlidir ?

Evlât edinme davasında yetkili mahkeme, evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede eşlerden birinin oturma yeridir. Görevli mahkeme ise Aile Mahkemeleridir. Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur.(TMK 315)

2. Evlatlık mirasçı olabilir mi?

Evet. Evlatlık, evlat edinenin yasal mirasçısı olur. Bu durum, evlatlığın evlat edinenin biyolojik çocuğu gibi tüm miras haklarına sahip olmasını sağlar.

3. Evlatlık çocuğun soyadı ne olur?

Küçük evlatlık, evlat edinenin soyadını alır.
Ergin evlatlık, evlat edinme sırasında dilerse evlat edinenin soyadını alabilir.
Evlat edinen, çocuğa yeni bir ad da verebilir.

4. Nüfus kayıtlarında evlat edinenin adı nasıl görünür?

Birlikte evlat edinmede, ayırt etme gücü olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlat edinen eşlerin adları yazılır. Tek başına evlat edinmede, evlat edinenin adı ana veya baba olarak kaydedilir. Evlat edinme şartları sağlandığında, çocuk evlat edinenin nüfusuna kaydedilir.

5. Evlatlıkla biyolojik ailesi arasında bağ kalır mı?

Evet. Evlatlığın haklarının zedelenmemesi ve aile bağlarının korunması amacıyla, evlatlığın geldiği aile kütüğü ile evlat edinenin aile kütüğü arasında bağ kurulur. Yani evlatlık hem biyolojik ailesinin hem de evlat edinilen ailenin yasal mirasçısı haline gelmektedir.

6. Evlat edinme işlemi gizli midir?

Evet. Evlat edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlatlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz. Bu gizlilik, hem evlatlık hem de evlat edinenin özel hayatını korumayı amaçlar. [normkararl…asa.gov.tr]

7.Evlat edinme kararını hangi makam verir?

Evlat edinme kararını Aile Mahkemeleri vermektedir.

8.Evlat edinmede ana baba adı değişir mi?

Evet, bebek ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin evlat edinilmesinde ana baba adı değişir.

9. Yeğen evlat edinilir mi ?

Evet. Kardeş çocuklarının (yeğen) evlat edinilmesine ilişkin özel bir düzenleme veya engelleyici bir hüküm bulunmamaktadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2010/7349 E. sayılı kararında, babasının kardeşi (amcası) ve eşi tarafından bir küçüğün evlat edinilmek istendiği görülmektedir. Bu durum, genel evlat edinme koşulları sağlandığı sürece bu tür evlat edinmelerin mümkün olduğunu göstermektedir. (Yargıtay – 2. Hukuk Dairesi – 2010/7349 – 2010/10578 – 31.05.2010)

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir